True
Nederland.TV - TV kijken via internet, de beste tv-programma's bij elkaar! Nederland.FM   Nederland.TV   Contact   Cookie Verklaring  
Nederland.TV

VPRO Boeken - Alle afleveringen

VPRO Boeken

VPRO Boeken: Bregje Bleeker en Erik-Jan Harmens

Carolina Lo Galbo spreekt met Erik-Jan Harmens over zijn nieuwe boek 'Pauwl', een geestige en hartverscheurende roman over leven met autisme en andere dingen die op zich niks met autisme te maken hebben. Paul (34, bijna 35) heeft autisme. Iedereen spreekt zijn naam verkeerd uit ('Pauwl'). Hij woont door de week in gezinsvervangend tehuis De Driemaster en gaat elk eerste weekend van de maand naar zijn moeder. In zijn woonkamer staat een terrarium met zijn baardagame Wilfred. Eén ochtend, die om 05.30 uur start als een gewone, kalme dag, verandert in een kleine nachtmerrie. 'Pauwl' is een realistische, ontroerende en humoristische vertelling over de beperkingen en verrijkingen van een leven met autisme. Na 'Hallo muur' schreef Erik Jan Harmens opnieuw een roman die rechtsreeks uit zijn ziel komt. Ook te gast is Bregje Bleeker over haar roman 'Eva'. In een familie waarin alles om carrière draait, komen de verhoudingen onder druk te staan door de ziekte van Eva. In de bloei van haar leven krijgt ze een hersenziekte die zich uit in dementie gecombineerd met fysieke aftakeling. Eva is een familiegeschiedenis, waarin de aftakeling van Eva en de manier waarop haar man en kinderen daarmee omgaan centraal staan.

Deze uitzending bekijken

VPRO Boeken

VPRO Boeken: Marja Pruis en Bov Bjerg

Jeroen van Kan ontvangt Bov Bjerg over 'Auerhaus': een bewonderenswaardige all-age-roman, die van 'de volwassen lezer de scholier maakt die hij ooit was of wenste te zijn' (aldus het jubelende panel van het Literarisches Quartett). Met daarin al die grote vragen, waar wij levenslang mee worstelen. Maar ze zijn gesteld op zo'n manier, dat je er onmiddellijk een goed humeur van krijgt. Een fotoalbum waarin geboorte, school, bruiloft, werk en ziekte netjes gedocumenteerd zijn - nee, dat is niet de bedoeling, zó gaat hun leven er nooit uitzien, beloven de vrienden elkaar. De zes jongens en meisjes wonen in een oud huis dat van Frieders grootvader is geweest. Het 'Auerhaus', zoals de dorpelingen zeggen, omdat de scholieren de hele dag 'Our House' van Madness luisteren en zingen. De vrienden wonen hier met één doel: het leven van hun depressieve vriend Frieder redden, die maar beter wat mensen om zich heen kan hebben. En het leven, zo ontdekken ze allemaal, blijkt een stuk ingewikkelder dan gedacht, nu ze op zichzelf wonen. Elke dag weer opstaan, ontbijt maken, afwassen, badminton spelen, geld verdienen, op het eindexamen voorbereiden, en, vooral, níet het leven van hun ouders leiden. De verteller is druk bezig met het omzeilen van de dienstplicht, Frieder verzint de meest avontuurlijke smoesjes als hij weer met volle zakken in de dorpssuper wordt betrapt, en Harry moet zijn opleiding als elektricien afmaken in plaats van bij het station rondhangen. Waar eindigt de jeugd, en wat komt er dan? * Ook te gast is Marja Pruis over 'Genoeg nu over mij. Confessies van een ervaren schamer'. Kijkend naar zichzelf en anderen verkent Marja Pruis de vage grenzen tussen zelfhaat en ijdelheid, schoonheid en verdriet, verlegenheid en narcisme, liefde en medelijden. Waarom zijn vrouwen grappiger dan mannen? Wat is het hostess-syndroom en hoe kom je ervan af? Waarom gaat de mensheid niet aan schaamte ten onder? 'Genoeg nu over mij' is actuele en literaire essayistiek op zijn allerbest.

Deze uitzending bekijken

VPRO Boeken

VPRO Boeken: A.F.Th. van der Heijden

Te gast is de succesvolle en gelauwerde schrijver A.F.Th. van der Heijden (1951). In 2012 werd zijn oeuvre bekroond met de Constantijn Huygens-prijs en in mei 2013 ontving Van der Heijden de P.C. Hooft-prijs. Deze maand verschijnt Kwaadschiks, het zesde deel van zijn romancyclus De tandeloze tijd. In deze nieuwe roman staat de relatie tussen reclameman Nico Dorlas, eind veertig, en zijn jongere vriendin Desy op springen. Zijn paranoïde verlatingsangst, versterkt door drank en drugs, maakt samenleven met hem tot een hel. Als Desy de benen neemt, stelt Dorlas alles in het werk om haar voor zich terug te winnen, eerst nog goedschiks, uiteindelijk kwaadschiks. Of hij de juiste prooi voor zich heeft, blijft lange tijd in het ongewisse.

Deze uitzending bekijken

VPRO Boeken

VPRO Boeken: Bregje Hofstede en Frank Witzel

Frank Witzel (1955) schreef 'Hoe een manisch-depressieve tiener in de zomer van 1969 de Rote Armee Fraktion bedacht'. Een explosieve mix van geschiedenis en fictie die het naoorlogse Duitsland door de ogen en oren van een fantasievolle puberjongen tot leven brengt. Met dit boek won Witzel de Deutscher Buchpreis 2015, de belangrijkste literaire prijs in Duitsland. In deze groots opgezette literaire reconstructie van het tijdperk dat eindigde in 1989, beschrijft hij de oude Duitse Bondsrepubliek van na de oorlog tot aan de val van de Muur door de ogen van een tobbende tiener. Als lezer zit je naast de dertienjarige in de achtbaan van zijn belevingen en kijk je met de volwassen geworden tiener mee als hij terugblikt. Ook te gast is Bregje Hofstede (1988). Ze praat over haar nieuwste boek 'De herontdekking van het lichaam', waarin ze zoekt naar een antwoord op de vraag waarom zij zich vervreemd voelt van haar lichaam. Hoe heeft de breuk tussen lichaam en geest kunnen ontstaan? Hoe speelde die mee in de burn-out die ze op haar vierentwintigste kreeg? Hoe kun je schrijven met je lijf?

Deze uitzending bekijken

VPRO Boeken

VPRO Boeken: Marijke Schermer en Eva Meijer

Presentator Jeroen van Kan ontvangt auteur/toneelschrijfster Marijke Schermer (1975) over haar roman 'Noodweer'. Haar werk werd door verschillende gezelschappen gespeeld en is in meerdere talen vertaald. In 2009 ontving ze de Charlotte Köhlerprijs voor haar toneelwerk. 'Mensen in de zon' was haar lovend besproken romandebuut. 'Noodweer' is haar tweede roman. Een scherp en meedogenloos portret over een vrouw die zich vastdraait in goede bedoelingen en de onwil zich door een trauma in de luren te laten leggen. Ook te gast is auteur/filosofe Eva Meijer (1980) over haar roman 'Het vogelhuis', dat zij baseerde op het vogelonderzoek van Len Howard (1904-1973). Howard bracht de tweede helft van haar leven door in een klein, afgelegen huisje op het Engelse platteland. Daar schreef ze twee internationale bestsellers over de vele aanwezige vogelsoorten in en rond haar huis. Meijer stuitte als filosoof op het onderzoek van Howard, dat onterecht in de vergetelheid is geraakt. 'Het vogelhuis' draait om muziek en vogelzang, mensenmanieren en koolmeesconventies, en uiteindelijk om wat het betekent ergens thuis te horen.

Deze uitzending bekijken

VPRO Boeken

VPRO Boeken: Jonathan Safran Foer

Jeroen van Kan ontvangt de bekende Amerikaanse schrijver Jonathan Safran Foer (1977) over zijn roman 'Hier ben ik'. Dit is zijn eerste roman sinds het verschijnen van 'Extreem luid en ongelooflijk dichtbij' in 2005. Het monumentale 'Hier ben ik' is geschreven met de intensiteit, inventiviteit en urgentie die Foers twee eerdere romans zo geliefd maakten bij lezers en critici. Ook in 'Hier ben ik' deinst hij er niet voor terug om op hilarische wijze heilige huisjes omver te schoppen. Hoe vervullen we onze conflicterende taken als vader, echtgenoot en zoon; vrouw en moeder; kind en volwassene? Jood en Amerikaan? Hoe kunnen we onze eigen identiteit claimen als we zoveel aan anderen verschuldigd zijn? Dit zijn de essentiële vragen die Jonathan Safran Foer aan de orde stelt in zijn nieuwe roman. 'Hier ben ik' beschrijft drie tumultueuze weken uit het getroebleerde leven van een familie in het hedendaagse Washington D.C. Terwijl Jacob, Julia en hun drie zonen zich onontkoombaar geconfronteerd zien met het verschil tussen hun dromen en de werkelijkheid, zet een catastrofale aardbeving een pan-Arabische invasie van Israël in gang. De eigenlijke betekenis van het begrip 'thuis' staat ter discussie - evenals de fundamentele vraag hoeveel iemand in zijn leven kan verdragen.

Deze uitzending bekijken

VPRO Boeken

VPRO Boeken: Emma Cline en Margriet de Moor

Te gast zijn de jonge Amerikaanse schrijfster Emma Cline over haar debuut 'The Girls' en Margriet de Moor over haar familieroman 'Van vogels en mensen'. In Amerika was haar trefzekere en internationaal succesvolle debuut 'The Girls' een literaire sensatie. Het boek van Cline verschijnt nu vertaald als 'De Meisjes' en is een klassiek coming of age-roman, gesitueerd in Californië 1969, over een meisje dat onder invloed komt te staan van de vrouwelijke leden van een gewelddadige commune. 'Ik wachtte op iemand die me zou vertellen wat er goed aan me was.' De veertienjarige Evie is sinds de scheiding van haar ouders neerslachtig en rusteloos. Aan het begin van de zomer maakt ze kennis met een groepje jonge vrouwen, die alles belichamen wat ze zelf zou willen zijn: zorgeloos, onafhankelijk en, vóór alles, vrij. Ze raakt bevriend met de negentienjarige Suzanne, die zich zusterlijk over haar ontfermt. Eindelijk ziet iemand haar staan. Evie sluit zich aan bij de commune waar Suzanne woont, en net als de andere meisjes raakt ze al snel in de ban van diens charismatische maar meedogenloze leider. Langzaam maar onherroepelijk stevent de zomer af op een gewelddadige climax. De meisjes gaat over een meisje dat hunkert naar liefde en erkenning, en is een overtuigend verhaal over de werking van macht. Ook te gast is Margriet de Moor ( 1941) over haar familieroman 'Van vogels en mensen'. Op een nacht beleeft een vrouw de moord die haar tijdens kwaadaardige politieverhoren is aangepraat zodanig, alsof de moord werkelijk door haar is begaan. De ochtend daarop bekent ze. Ze wordt veroordeeld. Dit is de kern van het weefsel van gebeurtenissen waarin moord en doodslag en de afwezigheid van zelfs maar een greintje wroeging de hoofdmotieven zijn. Van vogels en mensen is een fascinerende vertelling waarin de levens van een twaalftal mensen als een familieroman in elkaar haken.

Deze uitzending bekijken

VPRO Boeken

VPRO Boeken: Carolijn Visser en Joris van Casteren

Te gast zijn schrijvers Carolijn Visser over haar boek 'Selma, aan Hitler ontsnapt, gevangene van Mao' en Joris van Casteren over zijn boek 'Mensen op Mars'. Carolijn Visser beschreef het tragische verhaal van een levenslustige Nederlandse vrouw in communistisch China. Selma Vos was de enige Nederlander die in China woonde ten tijde van Laat Honderd Bloemen Bloeien, de Grote Sprong Voorwaarts en de Culturele Revolutie. Zij en haar gezin werden slachtoffers van de grootse idealen van de maoïstische heilstaat. De joodse Selma Vos groeide op in IJmuiden en wist tijdens de Tweede Wereldoorlog aan de nazi's te ontkomen. Tijdens haar studie in Cambridge ontmoette ze Chang Tsao, de man van haar leven. Na de geboorte van hun kinderen Greta en Dop bouwden ze een bestaan op in het China van Mao. Chang was vooraanstaand lid van de Partij en leidde het Psychologisch Instituut, toch bleven Selma en haar kinderen buitenstaanders. Tijdens de Culturele Revolutie werd Chang uit zijn functie gezet en door zijn collega's aangevallen. Selma, lerares aan de Tweede-talenschool, werd uiteindelijk samen met hem gearresteerd. De Culturele Revolutie betekende de ondergang van het hele gezin. Meesterlijk roept Carolijn Visser de sfeer op van het schrale, revolutionaire Peking. Ze schildert de grote parades ter ere van de Volksrepubliek, de ideologische blindheid van westerse fellowtravellers, de grote hongersnood en uitzinnige Rode Gardisten die alles wat westers en oud was vernielden. Ook te gast is Joris van Casteren (1976) met zijn boek 'Mensen op Mars'. Als het aan twee Nederlandse ingenieurs ligt, wonen er vanaf 2027 vier mensen op Mars. Dit viertal, dat om de twee jaar versterkt wordt door vier volgende pioniers, zal daar ook sterven, want terugkeren per raket naar aarde is technisch nog niet mogelijk. Toen Joris van Casteren in 2013 hoorde over dit onwaarschijnlijke project, Mars One, was hij direct gefascineerd. Hij begon gesprekken te voeren met de oprichters, talloze kandidaten in binnen- en buitenland, wetenschappers en andere deskundigen. Kolonisatie van de planeet Mars is niet langer een illusie, realiseerde hij zich. Het idealisme en de hoogmoed waarmee het project gepaard gaat verrasten hem zeer. Van Casteren reisde de wereld rond op zoek naar avonturiers die betrokken zijn of willen zijn bij Mars One en naar locaties die een rol hebben gespeeld in het warrige beeld dat door de eeuwen heen van Mars heeft bestaan: van het observatorium in Arizona van Percival Lowell, die kanalen op de planeet meende te zien, tot de burcht buiten Praag waar de roemruchte ontmoeting tussen Johannes Kepler en Tycho Brahe plaatsvond. Mensen op Mars, geschreven in Van Casterens bekende, door verwondering en droge humor gekenmerkte schrijfstijl, is een even komisch als onthutsend boek over een duizelingwekkende doorbraak die ophanden is.

Deze uitzending bekijken

VPRO Boeken

VPRO Boeken: Philip Snijder en Geke van der Wal

Jeroen van Kan ontvangt de schrijvers Philip Snijder en Geke van der Wal. Met schrijver Philip Snijder (1956) praat Van Kan over Snijders roman 'Bloed krijg je er nooit meer uit'. Deze roman gaat over een vijftigjarige man die op zoek gaat naar zijn tien jaar jongere, enige zus. En dat terwijl hij toch weet waar zij zich bevindt: in het mortuarium van een ziekenhuis. De vorige avond is ze met spoed opgenomen. Tevergeefs. De dag na haar plotselinge dood doolt hij urenlang door haar huis, alleen, zoals hij dat tegelijkertijd doet in zijn herinneringen aan haar, en aan zijn eigen zelfzuchtige afzijdigheid bij haar ondergang. Ondertussen staat zijn eerste boek op punt van uitkomen: een onthullende roman over zijn kindertijd en zijn familie in een achterbuurt. 'Bloed krijg je er nooit meer uit' prikkelt en schrijnt zoals het treurigstemmende leven van zijn zus schuurt, tot het ongemak oplost in een bevrijdende lach. Tijdelijk. Ook Geke van der Wal is te gast met haar biografie 'Rob van Gennep, Uitgever van links Nederland'. De idealen, de manipulaties en de linkse kringen van de legendarische uitgever van het politieke boek. Rob van Gennep was de stuwende kracht en het gezicht van de uitgeverij die decennialang, in de woelige, revolutionaire jaren zestig en zeventig, links van lectuur voorzag. De man die de chique uitgeverij van Boutens en Leopold omtoverde tot hét actiecentrum, waar bijvoorbeeld het Dagboek van Che Guevara verscheen. Van Gennep combineerde een feilloos gevoel voor de tijdgeest met een praktisch koopmansinstinct: uitgever van kookboeken naast pamfletten als Tien over rood. Een krachtige persoonlijkheid, geliefd en gevreesd. Een charmeur, die mensen hardvochtig kon afserveren. Altijd casual gekleed, en tegelijkertijd die zweem van radical chic.

Deze uitzending bekijken

VPRO Boeken

VPRO Boeken: Arnon Grunberg

Presentator Jeroen van Kan ontvangt de gelauwerde schrijver Arnon Grunberg (1971) over zijn roman Moedervlekken. In Moedervlekken staat het personage Otto Kadoke centraal. Hij is van middelbare leeftijd en werkt als psychiater in een crisiscentrum waar hij ervoor moet zorgen om mensen met een doodswens voor het leven te behouden. Wanneer Otto op een dag bij zijn oude en hulpbehoevende moeder op bezoek gaat, doet een van de Nepalese verzorgsters de deur open, gehuld in slechts een handdoek. Otto Kadoke, die zich als psychiater, altijd aan het protocol houdt, wordt overmand door gevoelens van liefde voor het meisje. Nadat hij verliefd is geworden op de verzorgster van zijn hulpbehoevende moeder, moet hij de zorg voor haar in zijn eentje dragen en zelf gaan organiseren. Moedervlekken is een genadeloos eerlijke roman over de liefde van een zoon voor zijn moeder en vader, en andersom. Een boek over twee mensen die niet kunnen leven - en niet dood kunnen gaan - zonder elkaar. Het markeert een nieuwe fase in Arnon Grunbergs veelomvattende schrijverschap: zorg en liefde sluiten elkaar niet langer uit. Ondanks verlies en pijn blijkt het mogelijk liefde voor het leven te voelen. Arnon Grunberg verloor zijn moeder Hannelore Grünberg-Klein in februari 2015.

Deze uitzending bekijken

VPRO Boeken

VPRO Boeken: Wim Noordhoek, Alfred Birney

Te gast zijn de schrijvers Wim Noordhoek over 'Muzenstraat en andere Haagse verhalen' en Alfred Birney over 'De tolk van Java'. Wim Noordhoek schreef samen met Marcel van Eden het boek 'Muzenstraat en andere Haagse verhalen'. Hagenaar ben je en blijf je. Ook al verlaat je de stad achter de duinen, hij laat je nooit helemaal los. Noordhoek en Van Eden groeiden op in Den Haag. De een woont nu in Amsterdam, de ander in Zürich. Dit boek geeft vorm aan wat ze desalniettemin voor altijd aan Den Haag bindt. Van Eeden met zijn levenslange project waarin hij de wereld van voor zijn geboorte tekent, met nadruk op trams, portiekwoningen, beton en de wederopbouw. Wim Noordhoek in verhalen waarin de Haagse geschiedenis, die ook die van zijn familie is, van voor en na de oorlog vorm krijgt. Van het zonnige vooroorlogse Kijkduin tot het naoorlogse Statenkwartier, de resten van de Atlantikwall en de wijk rond Meer en Bos. Allebei weten ze wat het is om op een grijze dag met je rug naar de wereld te staan en uit te kijken over zee. Waarmee ze aansluiten in een lange rij, van Couperus tot J. van Oudshoorn en Willem Brakman. Van Simon Carmiggelt en Remco Campert tot Van Kooten en De Bie. Ook te gast is Alfred Birney over zijn boek 'De tolk van Java'. In De tolk van Java beschrijft Alfred Birney de geschiedenissen van zijn beide ouders in romanvorm, en de impact van hun levens op dat van hemzelf. Voor een Helmondse schoenmakersdochter, een Indische voormalige oorlogstolk en hun zoon - de verteller - bestaat er geen heden. Er is alleen een belast verleden: de jeugd van de moeder tijdens de Tweede Wereldoorlog in Brabant; de jeugd van de vader, die na de oorlog van Oost-Java naar Nederland vlucht; en de jeugd van de verteller die, geterroriseerd door zijn paranoïde vader, zijn tienerjaren op een internaat doorbrengt. Jarenlang zal hij zijn ouders achtervolgen met vragen over de oorlog, die ook hij als een zware last met zich meedraagt. Hun verhalen zijn spannend, hilarisch, gruwelijk, treurig en rauw. Hun onderlinge verhouding is afwijkend: ze zijn eerder tot elkaar veroordeeld dan dat ze een liefhebbende band hebben, met de herinnering als hun gezamenlijke vijand.

Deze uitzending bekijken

VPRO Boeken

VPRO Boeken: Paul Damen, Jurriaan Benschop

Jeroen van Kan ontvangt Paul Damen over zijn 'Bloemen van het kwaad. Gedichten van dictators'. 'Een rozenknopje gaf zich bloot, reikte uit naar 't violet...' Deze dichtregels werden geschreven door een onbekende dichter: Josef Stalin. En hij was niet de enige dictator op dichterspad. Ook te gast is Jurriaan Benschop met 'Zout in de wond. Kunstenaars in Europa'. Benschop heeft zich gevoegd in de al met al korte lijst van aanstekelijke kunstbeschouwers. In 'Zout in de wond' neemt hij de lezer mee op atelier- en tentoonstellingsbezoek en ontmoet hij vijftien aansprekende kunstenaars die in Europa werken.

Deze uitzending bekijken

VPRO Boeken

VPRO Boeken: Jan Fabre

Te gast is de internationaal vermaarde en veelzijdige Belgische kunstenaar Jan Fabre met zijn debuutbundel Restanten. Op het moment dat Jan Fabre Mount Olympus op de wereld losliet, was het niet alleen de visuele intensiteit of de duur van de 24-uur-voorstelling die indruk maakte op pers en publiek. Ook de subtiele, poëtische taal en de rijkdom van de beschreven droombeelden wekten veel ontzag. In die mate zelfs dat bij de kunstenaar de vraag werd geopperd om enkele van de teksten uit het theaterstuk in een afzonderlijke dichtbundel te verwerken. Restanten is hiervan het resultaat. Net als in de rest van zijn oeuvre gaat in dit werk het wereldse gepaard met het mythische en geldt kunst als de finale maatstaf. Deze debuutbundel bewijst wederom de veelzijdigheid van Fabre als kunstenaar en maakt duidelijk dat elk aspect in zijn oeuvre de volwaardige aandacht van het publiek verdient.

Deze uitzending bekijken

VPRO Boeken

VPRO Boeken: Ian Buruma

Te gast is de Nederlandse journalist, publicist, sinoloog en japanoloog Ian Buruma over zijn boek 'Hun beloofde land: mijn grootouders in tijden van liefde en oorlog'. Een indrukwekkende familiegeschiedenis tijdens de meest turbulente jaren van de twintigste eeuw. In het boek vertelt Ian Buruma het verhaal van zijn grootouders Bernard Schlesinger en Winifred Regensburg, naar Engeland uitgeweken Duitse Joden. Hun levensverhaal is getekend door de beide wereldoorlogen. Hun liefde hield zestig jaar stand, hoewel de geliefden jaren van elkaar gescheiden waren. Tijdens de Eerste Wereldoorlog diende Schlesinger in België, in de Tweede moest hij naar India. Ze schreven elkaar brieven, bijkans dagelijks, waarin ze vertelden over hun dagelijks leven, maar ook over kunst, muziek en hoop. Die enorme hoeveelheid brieven is bewaard gebleven en vormt de basis van Buruma's verhaal. Hun beloofde land is een eerbetoon van de kleinzoon en schrijver Buruma aan zijn grootouders, die erin geslaagd zijn hun familie met toewijding en liefde door twee wereldoorlogen te loodsen.

Deze uitzending bekijken

VPRO Boeken

VPRO Boeken: VPRO Bob den Uyl Prijs

Een uitzending in het teken van de VPRO Bob den Uyl Prijs 2016, de prijs voor het beste journalistieke Nederlandstalige reisboek, dat voor de dertiende keer wordt uitgereikt. Jeroen van Kan ontvangt de winnaar/winnares van de VPRO Bob den Uylprijs 2016 en juryvoorzitter Clairy Polak. Genomineerd voor deze prijs zijn Laurens Samsom met 'Tegendraadse dromen. Dwars door Israël en Palestijnse gebieden', Sandra Smallenburg met 'Expeditie Landart. Landschapskunst in Amerika, Groot-Brittannië en Nederland', Laura Starink met 'De schaduw van de grote broer. Letten en Russen, Joden in Polen, Duits Kaliningrad, oorlog om Oekraïne', Fleur de Weerd met 'Het land dat maar niet wil lukken. Een reis door het grillige Oekraïne' en Tommy Wieringa met 'Honorair Kozak'.

Deze uitzending bekijken

VPRO Boeken

VPRO Boeken: Piet Schrijvers, Ruth Lasters

VPRO Boeken staat in het teken van poëzie en het Poetry International Festival Rotterdam. Presentator Jeroen van Kan ontvangt de Nederlands latinist en hoogleraar Latijnse taal- en letterkunde Piet Schrijvers (1939) over zijn vertaling van Horatius 'De Dichter als Vakman'. Wat maakt goede poëzie goed? Talent? Techniek? In een lang gedicht onderwijst Horatius (65-8 v.Chr.), de kenner, de ervaringsdeskundige bij uitstek, zijn leespubliek in de kunst van het schrijven van poëzie en toneel. Het verenigen van het nuttige en het aangename, intellectuele uitdaging, karakterontwikkeling, eenheid en autonomie van het kunstwerk, maar ook 'in medias res' en vele andere literaire technieken die nog altijd gehanteerd worden komen aan bod. De vertaling van Piet Schrijvers is vele malen terecht geprezen om zijn veelzijdigheid en stijl. Ook te gast is de Vlaamse dichteres Ruth Lasters (1979), die afgelopen januari de Herman de Coninckprijs 2016 won. Zij vertelt over haar recente dichtbundel Lichtmeters die enthousiast werd ontvangen. Sprankelende, lichte en speelse poëzie vanuit een lenige gedachtewereld. Een gedicht uit Lichtmeters met de titel Allen:

Deze uitzending bekijken

VPRO Boeken

VPRO Boeken: Roos van Rijswijk, Pieter Waterdrinker

Te gast zijn schrijver en journalist Pieter Waterdrinker (1961) over zijn roman 'Poubelle', en schrijfster Roos van Rijswijk (1985) over haar roman 'Onheilig'. In 'Poubelle' verkoopt de 35-jarige Wessel Stols zijn reclamebusiness om zich te wijden aan zijn oude ambitie: het schrijverschap. Zijn vrouw Friedl hoopt ondertussen maar op één ding: een kind. Ze vertrekken naar Frankrijk; daar moet het gaan gebeuren. Maar het schrijven lukt niet. Om inspiratie op te doen reist Wessel naar Rusland. Intussen verliest hij zijn geld. Schrijven wordt weer een luxe. Hij raakt verzeild in een zeer schimmige handel in Sovjetkunst. Een spannend bestaan, maar niet houdbaar. Twaalf jaar later is Wessel Stols Europarlementariër. Op het hoogtepunt van de Maidan-opstand in Kiev reist hij af naar Oekraïne. Terwijl zijn nog altijd kinderloze huwelijk voortsuddert, wentelt hij zich in de decadente, promiscue Oekraïense society. Dan komen de geesten van zijn Russische avonturen weer tot leven. Hij wordt meegezogen in de oorlog in Oost-Oekraïne. Ook te gast is schrijfster Roos van Rijswijk (1985) over haar roman 'Onheilig'. Miguel heeft zijn moeder al twee jaar niet gezien en hij geniet van de rust. Zijn nieuwe leven in een slaperig Duits stadje bevalt hem uitstekend. Maar wanneer hij hoort dat zijn moeder ernstig ziek is, kan hij niet anders dan contact zoeken. Al heeft hij zijn handen al vol aan Jorge, een simpele jongen die tot Miguels vreugde en frustratie nooit van zijn zijde wijkt. De therapeut van Miguels moeder heeft haar intussen opgedragen een dagboek bij te houden. Dit blijkt precies de uitlaatklep die ze nodig heeft: scherp fileert ze niet alleen zichzelf en de therapeut, maar ook iedereen die een rol heeft gespeeld in haar leven.

Deze uitzending bekijken

VPRO Boeken

VPRO Boeken: Ilja Pfeijffer, Kristine Bilkau

Te gast is Ilja Leonard Pfeijffer over Brieven uit Genua, de natuurlijke tegenhanger van La Superba. Het verhaal speelt zich voor het grootste deel af in dezelfde stad. Toch is het ook een heel ander boek. De fictieve auteur uit La Superba heeft in de brieven plaatsgemaakt voor het gelijknamige personage in het barre, bange oord dat werkelijkheid heet: alle brieven zijn echt en voor zover mogelijk werkelijk verstuurd. In die brieven reflecteert de schrijver niet alleen op zijn bestaan als schrijver en op het schrijven zelf, op zijn jeugd in Rijswijk en zijn studententijd in Leiden, maar ook op de gebeurtenissen in de wereld. Tijdens het schrijven van de brieven ontspint zich het verhaal van een grote liefde die alles verandert. Irritant scherpzinnig, pijnlijk grappig en hartverscheurend eerlijk. Ook te gast is Kristine Bilkau met haar roman De Gelukkigen. Isabell en Georg zijn een gelukkig paar. Als Isabell 's avonds met haar cello op haar rug van het theater naar huis gaat en als Georg van de redactie huiswaarts loopt, of wanneer zij samen nog een nachtelijke wandeling maken, dan kijken ze graag naar binnen bij de huizen in de straat. Ze zien de stijlvolle verlichting, de boekenwanden, de schilderijen of foto's aan de muur, de bonte gordijnen in de kinderkamers. Zo, zeggen ze, mag hun toekomstig leven er ook best uitzien. Met de geboorte van hun zoontje groeit hun geluk, maar ook hun onrust en onzekerheid. Op Georgs redactie doen geruchten de ronde dat de krant verkocht wordt, en Isabell moet weer sollicitatiebrieven gaan schrijven omdat de theaterproductie bezuinigt en voor een cellogeluid uit de computer heeft gekozen. Hoelang kunnen zij de huur nog betalen, nu er in het trappenhuis een dure kroonluchter is opgehangen en er een huurverhoging in de brievenbus ligt? Ineens kruipt er iets dreigends en verontrustends in hun leven. Georg speelt al veel te lang de optimist, hij wil door Isabell niet als loser beschouwd worden, en Isabell krijgt krampen in haar hand en paniekaanvallen tijdens het voorspelen bij haar sollicitatie. Met de angst groeien de eenzaamheid en het wederzijdse wantrouwen. Met empathie én nietsontziende precisie tekent Kristine Bilkau het beeld van een generatie die vreest uit het paradijs verdreven te worden, omdat een vaste baan en een veilig bestaan voor velen onbereikbaar geworden zijn; ineens moeten ze vechten om overeind te blijven, in hun werk, in de maatschappij en in de liefde.

Deze uitzending bekijken

VPRO Boeken

VPRO Boeken: Yannick Dangre, Thomas Verbogt

Jeroen van Kan ontvangt schrijver Thomas Verbogt over zijn boek 'Waaitaal, woorden uit de waan van de dag', en auteur Yannick Dangre over 'De idioot en de tederheid'. Thomas Verbogt schrijft vaak over de vluchtigheid van onze taal. Over waaiwoorden, die naar je toe komen waaien vanuit de pers en op straat, en die gelukkig snel weer verdwijnen. Woorden die veel zeggen over de tijdgeest en de staat van het land. Met geamuseerde verontrusting analyseert hij woorden als voorjaarshaar, socialbesitas, koopkracht, sierbestrating, zonzeker, doucheplassen, nieuwjaarsdipje, begrazingsactiviteiten, Mongoolse ochtendsla, Dolomieterse hapjes, oergraan, ontspullen en al die andere woorden die sluipenderwijs onze taal binnendringen. Ook te gast is de auteur Yannick Dangre over zijn boek 'De idioot en de tederheid' . Het is Tristan niet helemaal duidelijk waarom zijn oom Arthur er zo naar snakt dat iemand zijn levensverhaal opschrijft. Hoopt hij werkelijk dat hij, zodra alles op papier staat, definitief korte metten kan maken met wat er vier jaar geleden in hun familie is gebeurd? Arthur en Frank zijn een fietsenwinkel begonnen nadat ze de zaak van hun ouders van de hand hebben gedaan, maar daarmee zijn ze nog niet van hun vader af, en ook niet van zijn leugenachtigheid. Yannick Dangre dringt bij monde van het eigenwijze neefje Tristan diep door in de familietragiek.

Deze uitzending bekijken

VPRO Boeken

VPRO Boeken: Arnon Grunberg

Jeroen van Kan ontvangt de gelauwerde schrijver Arnon Grunberg (1971) over zijn roman 'Moedervlekken'. In 'Moedervlekken' staat het personage Otto Kadoke centraal. Hij is van middelbare leeftijd en werkt als psychiater in een crisiscentrum waar hij ervoor moet zorgen om mensen met een doodswens voor het leven te behouden. Wanneer Otto op een dag bij zijn oude en hulpbehoevende moeder op bezoek gaat, doet een van de Nepalese verzorgsters de deur open, gehuld in slechts een handdoek. Otto Kadoke, die zich als psychiater, altijd aan het protocol houdt, wordt overmand door gevoelens van liefde voor het meisje. Nadat hij verliefd is geworden op de verzorgster van zijn hulpbehoevende moeder, moet hij de zorg voor haar in zijn eentje dragen en zelf gaan organiseren. 'Moedervlekken' is een genadeloos eerlijke roman over de liefde van een zoon voor zijn moeder en vader, en andersom. Een boek over twee mensen die niet kunnen leven - en niet dood kunnen gaan - zonder elkaar. Het markeert een nieuwe fase in Arnon Grunbergs veelomvattende schrijverschap: zorg en liefde sluiten elkaar niet langer uit. Ondanks verlies en pijn blijkt het mogelijk liefde voor het leven te voelen. Arnon Grunberg verloor zijn moeder Hannelore Grünberg-Klein in februari 2015.

Deze uitzending bekijken

VPRO Boeken

VPRO Boeken: Wim Noordhoek, Alfred Birney

Te gast zijn de schrijvers Wim Noordhoek over 'Muzenstraat en andere Haagse verhalen' en Alfred Birney over 'De tolk van Java'. Wim Noordhoek schreef samen met Marcel van Eden het boek 'Muzenstraat en andere Haagse verhalen'. Hagenaar ben je en blijf je. Ook al verlaat je de stad achter de duinen, hij laat je nooit helemaal los. Noordhoek en Van Eden groeiden op in Den Haag. De een woont nu in Amsterdam, de ander in Zürich. Dit boek geeft vorm aan wat ze desalniettemin voor altijd aan Den Haag bindt. Van Eeden met zijn levenslange project waarin hij de wereld van voor zijn geboorte tekent, met nadruk op trams, portiekwoningen, beton en de wederopbouw. Wim Noordhoek in verhalen waarin de Haagse geschiedenis, die ook die van zijn familie is, van voor en na de oorlog vorm krijgt. Van het zonnige vooroorlogse Kijkduin tot het naoorlogse Statenkwartier, de resten van de Atlantikwall en de wijk rond Meer en Bos. Allebei weten ze wat het is om op een grijze dag met je rug naar de wereld te staan en uit te kijken over zee. Waarmee ze aansluiten in een lange rij, van Couperus tot J. van Oudshoorn en Willem Brakman. Van Simon Carmiggelt en Remco Campert tot Van Kooten en De Bie. Ook te gast is Alfred Birney over zijn boek 'De tolk van Java'. In De tolk van Java beschrijft Alfred Birney de geschiedenissen van zijn beide ouders in romanvorm, en de impact van hun levens op dat van hemzelf. Voor een Helmondse schoenmakersdochter, een Indische voormalige oorlogstolk en hun zoon - de verteller - bestaat er geen heden. Er is alleen een belast verleden: de jeugd van de moeder tijdens de Tweede Wereldoorlog in Brabant; de jeugd van de vader, die na de oorlog van Oost-Java naar Nederland vlucht; en de jeugd van de verteller die, geterroriseerd door zijn paranoïde vader, zijn tienerjaren op een internaat doorbrengt. Jarenlang zal hij zijn ouders achtervolgen met vragen over de oorlog, die ook hij als een zware last met zich meedraagt. Hun verhalen zijn spannend, hilarisch, gruwelijk, treurig en rauw. Hun onderlinge verhouding is afwijkend: ze zijn eerder tot elkaar veroordeeld dan dat ze een liefhebbende band hebben, met de herinnering als hun gezamenlijke vijand.

Deze uitzending bekijken

VPRO Boeken

VPRO Boeken: Paul Damen, Jurriaan Benschop

Paul Damen over zijn 'Bloemen van het kwaad. Gedichten van dictators'. 'Een rozenknopje gaf zich bloot, reikte uit naar 't violet...' Deze dichtregels werden geschreven door een onbekende dichter: Josef Stalin. En hij was niet de enige dictator op dichterspad. Ook te gast is Jurriaan Benschop met 'Zout in de wond. Kunstenaars in Europa'. Benschop heeft zich gevoegd in de al met al korte lijst van aanstekelijke kunstbeschouwers. In 'Zout in de wond' neemt hij de lezer mee op atelier- en tentoonstellingsbezoek en ontmoet hij vijftien aansprekende kunstenaars die in Europa werken.

Deze uitzending bekijken

VPRO Boeken

VPRO Boeken: Jan Fabre

Te gast is de internationaal vermaarde en veelzijdige Belgische kunstenaar Jan Fabre met zijn debuutbundel 'Restanten'. Op het moment dat Jan Fabre Mount Olympus op de wereld losliet, was het niet alleen de visuele intensiteit of de duur van de 24-uur-voorstelling die indruk maakte op pers en publiek. Ook de subtiele, poëtische taal en de rijkdom van de beschreven droombeelden wekten veel ontzag. In die mate zelfs dat bij de kunstenaar de vraag werd geopperd om enkele van de teksten uit het theaterstuk in een afzonderlijke dichtbundel te verwerken. 'Restanten' is hiervan het resultaat. Net als in de rest van zijn oeuvre gaat in dit werk het wereldse gepaard met het mythische en geldt kunst als de finale maatstaf. Deze debuutbundel bewijst wederom de veelzijdigheid van Fabre als kunstenaar en maakt duidelijk dat elk aspect in zijn oeuvre de volwaardige aandacht van het publiek verdient.

Deze uitzending bekijken

VPRO Boeken

VPRO Boeken: Ian Buruma

Te gast is de Nederlandse journalist, publicist, sinoloog en japanoloog Ian Buruma over zijn boek 'Hun beloofde land: mijn grootouders in tijden van liefde en oorlog'. Een indrukwekkende familiegeschiedenis tijdens de meest turbulente jaren van de 20ste eeuw. In het boek vertelt Ian Buruma het verhaal van zijn grootouders Bernard Schlesinger en Winifred Regensburg, naar Engeland uitgeweken Duitse Joden. Hun levensverhaal is getekend door de beide wereldoorlogen. Hun liefde hield zestig jaar stand, hoewel de geliefden jaren van elkaar gescheiden waren. Tijdens de Eerste Wereldoorlog diende Schlesinger in België, in de Tweede moest hij naar India. Ze schreven elkaar brieven, bijkans dagelijks, waarin ze vertelden over hun dagelijks leven, maar ook over kunst, muziek en hoop. Die enorme hoeveelheid brieven is bewaard gebleven en vormt de basis van Buruma's verhaal. Hun beloofde land is een eerbetoon van de kleinzoon en schrijver Buruma aan zijn grootouders, die erin geslaagd zijn hun familie met toewijding en liefde door twee wereldoorlogen te loodsen.

Deze uitzending bekijken

VPRO Boeken

VPRO Boeken: Carel van Schaik

Te gast is gedrags- en evolutiebioloog Carel van Schaik (Rotterdam, 1953). Van Schaik is expert op het gebied van de orang-oetan, die hij jarenlang observeerde in Indonesië, en corresponderend lid van de KNAW. Hij schreef samen met historicus Kai Michel 'Het oerboek van de mens, de evolutie van de Bijbel'. Geen boek ter wereld heeft meer mensen bewogen dan de Bijbel. Maar de Bijbel is altijd vereerd - of verguisd - als het woord van God. Bijna niemand leest het boek voor wat het werkelijk is: het dagboek van de stoutmoedige pogingen van de mensheid om te gaan met de beproevingen van het leven. De Bijbelverhalen geven een diep inzicht in het wezen van homo sapiens.

Deze uitzending bekijken

VPRO Boeken

VPRO Boeken: Christoph Buchwald en Hanna Bervoets

Christoph Buchwald, die bij uitgeverij Cossee verantwoordelijk is voor het verschijnen van een gestage stroom aan prachtige Duitse literatuur, is te gast in VPRO Boeken, waar hij komt vertellen over zijn boekenweekessay Gute Nacht, Freunde. Daarin typeert hij zijn Heimatland in vijfentwintig Duitse boeken, verschenen tussen 1799 en 2015, die samen een beeld geven van land, geschiedenis en mentaliteit. Buchwald behandelt schrijvers als Georg Foster, Wolfgang Koeppen, Bernhard Schlink, Maxim Leo en Sherko Fatah.

Deze uitzending bekijken

VPRO Boeken

VPRO Boeken: Alicja Gescinska Steven vd Vijver

Alicja Gescinska (1981) promoveerde in 2012 tot doctor in de Wijsbegeerte. In 2011 werd zij bekend met haar boek De Verovering van de Vrijheid, dat werd genomineerd voor de Socrates Wisselbeker. Nu vertelt ze over haar debuutroman Een soort van Liefde. Na de dood van haar vader, een gerenommeerde professor Duitse cultuurgeschiedenis, staat Elisabeth voor de taak zijn huis leeg te maken. Doordat ze nooit goed met haar vader op kon schieten, lijkt deze opdracht aanvankelijk niet erg zwaar. Maar wanneer Elisabeth een brief ontvangt, geadresseerd aan haar vader, openen zich kamers van het verleden waarvan ze niets wist. Ook te gast is Steven van de Vijver, schrijver, tropisch arts en Director of Urban Health bij het Amsterdam Institute for Global Health and Development, over zijn boek Vet Arm. Wie het economische en wetenschappelijke nieuws een beetje volgt weet: Afrika is booming. Maar hoewel de skylines en snelwegen in hoog tempo oprukken, blijven armoede en corruptie diep geworteld. Het klassieke dorp in de bocht van de rivier van Albert Schweitzer maakt snel plaats voor de sloppenwijken van de grote stad. In de komende twintig jaar zal de Afrikaanse stedelijke bevolking groeien van 390 miljoen in 2008 naar 1,3 miljard in 2050, waarvan het grootste deel in dit soort wijken zal wonen. Met alle gevolgen van dien. Tropenarts Steven van de Vijver woonde drie jaar lang in Nairobi, Kenia, waar hij onderzoek deed naar hart- en vaatziekten. In Vet Arm vertelt hij over zijn ervaringen met de nieuwe generatie in de sloppenwijken van een van de grootste metropolen van het continent. Hier wisselen de derde wereld en moderniteit 3.0 elkaar in hoog tempo af. Ziektes als obesitas en suikerziekte groeien als kool, terwijl tyfus en kindersterfte nog welig tieren. Zogenaamde heksen worden op middeleeuwse wijze gestenigd, terwijl rekeningen alleen nog maar via mobiele telefoon worden betaald. Welkom in het hedendaagse Afrikaanse dorpje in de bocht van de rivier.

Deze uitzending bekijken

VPRO Boeken

VPRO Boeken: Tommy Wieringa

Schrijver Tommy Wieringa, o.a. bekend van Joe Speedboot, Caesarion en Dit zijn de namen, vertelt over zijn nieuwste boek Honorair Kozak. Op de Oekraïense steppe wordt Tommy Wieringa tot honorair kozak geslagen, in Wenen vindt hij een illustere dubbelganger die naamloos door de geschiedenis werd toegedekt en in een woestijnklooster waant hij zich de valse bruid van Jezus. De reis voert langs muzen en minnaressen, gaat te paard, per schip en in gammele vliegtuigjes; Wieringa toont zich een onverschrokken wereldveroveraar. 'Ooit bezat ik het volmaakte ei. Het was ongeveer zo groot als dat van een merel en had als bijzondere eigenschap dat het leeg was - niets dan een witte schaal rondom eivormige lucht.'

Deze uitzending bekijken

VPRO Boeken

VPRO Boeken: Hans Maarten vd Brink, Marja Pruis

Te gast is Hans Maarten van den Brink over zijn roman Dijk, de opvolger van zijn internationale bestseller Over het water. Op een koude ochtend in 1961 beginnen twee jongens hun werkzame leven in een kantoor aan een slordige gracht in Amsterdam. Meer dan veertig jaar later moet een van beiden afscheid nemen. Terwijl alles om hem heen veranderd is, lijkt Karl Dijk al die tijd dezelfde te zijn gebleven. Maar juist dat maakt hem voor zijn collega zo raadselachtig. Wat verklaart bijvoorbeeld dat Dijk op zijn eigen afscheidsreceptie niet verschijnt? Is meegaandheid tegenover je superieuren en je collega's beter dan het vasthouden aan principes? En wat blijft er van een leven lang toegewijde arbeid uiteindelijk over? Ook te gast is criticus en columniste Marja Pruis met haar roman Zachte riten. Guusje Bouhuys, poëziedocente, huisvriendin, zus, heeft haar leven op de rem gezet. Als haar beste vriend wordt beschuldigd van plagiaat en een dierbare collega doodziek blijkt, beseft ze dat ze haar zorgvuldig geconserveerde universum zal moeten verlaten. In een absorberende stijl, ironisch en bitterzoet, schrijft Marja Pruis over het verlangen trouw te blijven aan de mensen die met je meelopen, ook als ze er niet meer zijn. Kun je een ander redden, behoeden voor de val? Kun je jezelf bewaren als in een gedicht? Over de conflictsituaties van de menselijke ziel, de betekenis van poëzie en de plaats van liefde in ons leven.

Deze uitzending bekijken

VPRO Boeken

VPRO Boeken: Roel Bentz vd Berg, Menno Wigman

Te gast zijn Roel Bentz van den Berg over zijn roman Het naderen van een brug, en dichter Menno Wigman over zijn dichtbundel Slordig met Geluk. 'Het naderen van een brug' is een intense roman over liefde, rouw, acteren, de valkuilen van het bewustzijn en de veerkracht van de menselijke ziel én de vraag in hoeverre wij echt aanwezig kunnen zijn in ons eigen leven en dat van een ander. Mark was al maanden vermist, en de wereld was verdeeld in mensen die de hoop dat hij ooit nog levend en wel boven water zou komen inmiddels hadden opgegeven en zij die dat nog niet hadden gedaan. Twee mensen zijn voorgoed onbereikbaar voor elkaar geworden: de een verstrikt in de tussenwereld van een nabestaan, op doortocht naar wat hij de werkvloer van de werkelijkheid noemt de ander in ballingschap binnen de muren van een huis dat zich tegen haar heeft gekeerd. Bij het zoeken naar een uitweg blijkt dat niet alleen het leven maar ook de dood een gene zijde heeft. Ook te gast is dichter Menno Wigman over zijn dichtbundel Slordig met Geluk. Twee koortsachtige jaren lang was Menno Wigman stadsdichter van Amsterdam. Hij organiseerde poëzieavonden in ramsjpaleizen, nodigde vergeten dichters uit nog één keer uit hun werk te lezen, schreef gedichten met gedetineerden en riep zelfs de Bijlmerbajes Poëzieprijs in het leven. Nog geen halfjaar later spoelde hij met een mysterieuze hartkwaal op de intensive care aan. 'Twee weken in mijn eigen graf gekeken,' heet het in een gedicht. In Slordig met Geluk volgen we de dichter door een wereld die steeds moeilijker te doorgronden lijkt. We treuren met hem mee om verdwenen familieleden, vrienden en geliefden. En toch voelen we ons vooral aangesproken door de 'gure schoonheid' die uit deze gedichten spreekt: 'Ik trapte naar de zon en wist niet hoe te leven.'

Deze uitzending bekijken