True
Nederland.TV - TV kijken via internet, de beste tv-programma's bij elkaar! Nederland.FM   Nederland.TV   Contact   Cookie Verklaring  

VPRO Tegenlicht - Alle afleveringen

VPRO Tegenlicht

VPRO Tegenlicht: Zorgeloos leven volgens Jos de Blok

Het Nederlandse zorgstelsel staat onder druk. De kosten voor de zorg blijven maar stijgen. Jos de Blok, oprichter van 'Buurtzorg', wil daar voor eens en voor altijd verandering in brengen. De Blok heeft een speciale gave. Hij doorziet systemen, ziet waar het mis gaat en hoe dat op te lossen. De Blok ontdekte zijn talent toen hij zelf in de zorg werkte en ervoer dat de sector zowel organisatorisch als financieel vastgelopen was. Uit frustratie en met de overtuiging dat hij wist hoe het beter kon, richtte hij 'Buurtzorg' op, een thuiszorgorganisatie zonder managers. Het werd een eclatant succes met navolging in meer dan veertig landen: van Canada tot Zuid-Korea. En De Blok werd de onverwachte winnaar van internationale ondernemersprijzen. Nu wordt hij gevraagd de organisatiesystemen van bijvoorbeeld onderwijsinstellingen, de politie en de rechterlijke macht door te lichten. Daarnaast is hij begonnen om volgens de Buurtzorg-principes een ziektekostenverzekering, genaamd 'Zorgeloos', op te richten. Een intiem portret van de grote veranderaar van vastgelopen en alleen op rendement ingerichte organisaties. Hoe zou het nieuwe, zorgeloos Nederland van Jos de Blok eruit zien?

Deze uitzending bekijken

VPRO Tegenlicht

VPRO Tegenlicht: Laatste kans voor de euro

Na de golf van verkiezingen in Europa lijkt de euro anno 2017 gered. Maar is dat wel zo? Waar de Italianen al voorzichtig nadenken over een leven na de euro, lijkt het onderwerp in Noord-Europa haast onbespreekbaar. Desondanks schetst financieel journalist Maarten Schinkel de eerste contouren van een Nederland na de euro. Schinkel reist van het economisch gehavende zuiden, waar het verzet tegen de euro met de dag groeit, naar het noorden van Europa. De tocht begint in Napels, waar de overblijfselen van muntunies uit het verleden meer gekoesterd worden dan onze huidige euro en leidt naar de motor van de Eurozone: Duitsland. In gesprekken met economen, ondernemers, politici en bankiers vormt zich een nieuw beeld van de toekomst van de Europese economie. Wordt die met of zonder euro?

Deze uitzending bekijken

VPRO Tegenlicht

VPRO Tegenlicht: Koorddansen in Koeweit

Koeweit is de enige Arabische Golfstaat met een gekozen parlement, een grondwet en een visie op de toekomst zonder olie. Koeweit lijkt een moderne democratie te worden, maar achter de façade schuilt nog steeds een oerconservatieve maatschappij. Een kleine liberale elite probeert, binnen dit spanningsveld, de grenzen op te rekken van wat kan en wat niet is toegestaan. Koeweit wist zich te ontwikkelen tot een land met een zeer hoog welvaartsniveau. Wat doet deze superovervloed met een bevolking die ook nog eens voornamelijk uit jonge mensen bestaat? Hoe geven zij betekenis aan hun leven, en hoe voorkom je dat zij hun heil gaan zoeken in de fundamentalistische islam? Fareah al Saqqaf, publicist en maatschappelijk betrokken ondernemer, wil de jongeren laten zien hoe zij levensdoelen kunnen stellen om zo zelf het heft in eigen handen te nemen in het post-olietijdperk. Over toekomstperspectieven en dilemma's in een oerconservatief land.

Deze uitzending bekijken

VPRO Tegenlicht

VPRO Tegenlicht: Vleeskwekers

De publieke belangstelling voor kweekvlees is in Nederland groot, maar om het ook in Nederland op de markt te brengen blijkt vooralsnog zeer ingewikkeld. Vlees uit opgekweekte stamcellen is duurzaam; voor de productie is minder grond, water en energie nodig, er hoeven geen dieren voor te worden geslacht en volgens de makers is het volkomen veilig voor de mens. Maar er zijn ook tegenstanders van kweekvlees, zoals het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, dat kweekvlees beschouwt als een zogenoemd 'novelfood'. Kortom: kweekvlees is werkelijkheid. Het is er en we kunnen het maken. De vraag is: Willen we het ook of missen we de boot?

Deze uitzending bekijken

VPRO Tegenlicht

VPRO Tegenlicht: Ons gemeengoed

Welke rol kunnen burgercollectieven spelen bij het oplossen van de problemen van deze tijd? Deze vraag dringt zich op nu de overheid zich terugtrekt en de private sector die taken maar deels overneemt. Sinds 2005 heeft het aantal burgercollectieven in Nederland een enorme vlucht genomen. Ouderparticipatiecrèches, Wikipedia, broodfondsen en windenergiecoöperaties zijn daar goede voorbeelden van. Uitgangspunt is dat men niet uitgaat van het eigen belang. Op korte termijn moet er misschien zelfs iets worden ingeleverd. Maar uiteindelijk komt het collectieve belang alle participerende leden ten goede. Tine de Moor is hoogleraar Sociale Geschiedenis en expert op het gebied van burgercollectieven. Zij houdt een aantal voorbeelden van de 'commons' tegen het licht om duidelijk te maken hoe deze functioneren en wat de spelregels zijn voor het succesvol opereren van zo'n collectief. Welke dilemma's brengen deze nieuwe vormen van kleinschalig georganiseerde solidariteit met zich mee?

Deze uitzending bekijken

VPRO Tegenlicht

VPRO Tegenlicht: Dokteren met DNA

Welkom in de wereld van de nieuwe natuur. Met de nieuwe CRISPR-technologie kan de mens letterlijk knippen en plakken in DNA en daarmee de genetische code van onze lichaamscellen, embryo's, bacteriën, virussen en planten nauwkeurig herprogrammeren. Zo kunnen wij ziektes definitief uitbannen, onze lichaamscondities verbeteren en planten aanpassen aan onze voedselbehoefte. Het bijzondere aan de CRISPR-technologie is dat deze relatief simpel is. In 2017 is het aantal experimenten en toepassingen geëxplodeerd. Wereldwijd is men aan het knutselen met CRISPR geslagen; zelfs thuis met de 'Do it Yourself CRISPR-kits'. Deze biotechnologische revolutie zal ons dwingen ethische kaders te herdefiniëren.

Deze uitzending bekijken

VPRO Tegenlicht

VPRO Tegenlicht: De onsterfelijken

Is het eeuwige leven alleen weggelegd voor de rijken der aarde? Het epicentrum van menselijke hoogmoed is op dit moment Silicon Valley. Een bont gezelschap van wetenschappers en ondernemers boort een gigantische bron van durfkapitaal aan en is er vast van overtuigd dat ons DNA gekraakt kan worden: de code van sterfelijkheid. De gedachte is dat wanneer ouder worden een ziekte is, dat we dan ook een middel tegen sterven kunnen ontwikkelen. En als het niet binnen de eigen levensspanne is, dan toch zeker in de jaren erna. Menig miljonair heeft daarom zijn persoonlijke vrieskist al klaarstaan om na de dood weer tot leven te worden gewekt. Of het nu in stoffelijke vorm is of in de vorm van een softwareprogramma valt nog te bezien. Sommigen kunnen niet zo lang wachten en gebruiken zichzelf als proefkonijn. Allen hopen zo aan hun lot als sterveling te ontkomen. De wetenschap op het gebied van levensverlenging is booming business. Het is nog maar de vraag of iedereen kan profiteren van deze grensdoorbrekende kennis.

Deze uitzending bekijken

VPRO Tegenlicht

VPRO Tegenlicht: Woede als wapen volgens Pankaj Mishra

Woede. Een woord dat in de 21e eeuw vaak de ronde doet. Woede van de lone wolf en woede van nationalisten. Woede, die door Trump, brexit, IS, Catalaanse separatisten en zelfs de hindoesuprematie in India bij ons is aangewakkerd. De Indiase schrijver Pankaj Mishra, geboren en getogen in India, maar sinds 2006 woonachtig in Londen, probeert dit fenomeen te verklaren. Met de blik van een relatieve buitenstaander observeert Mishra de diepe identiteitscrisis waar het Verenigd Koninkrijk sinds brexit in verzeild geraakt is. Waar komt de woede vandaan en hoe kan dit tot iets goeds leiden?

Deze uitzending bekijken

VPRO Tegenlicht

VPRO Tegenlicht: Op energiemissie

Het kabinet van 2017, inclusief klimaatminister en flinke klimaatdoelen in het regeerakkoord, moet de transitie naar duurzame energie een flinke versnelling geven. Maar hoe gaan we dat doen? Nederland loopt vooralsnog sterk achter ten opzichte van de rest van Europa. Ruud Koornstra, duurzaam ondernemer en energiecommissaris, denkt dat een snelle overgang naar een duurzaam Nederland haalbaar is.

Deze uitzending bekijken

VPRO Tegenlicht

VPRO Tegenlicht: Groene vliegtuigpioniers

Hoe kunnen overheden het vliegtuig negeren als de grootste vervuiler van de toekomst en toch ambitieuze milieudoelen stellen? En wat is het alternatief? In het Parijse Klimaatakkoord is de huidige en toekomstige uitstoot van het internationaal luchtverkeer niet eens opgenomen. Ondertussen gaan overheden door met het subsidiëren van luchtvaartmaatschappijen door al een halve eeuw tickets vrij te houden van btw en geen accijns te heffen op kerosine. Hoogste tijd om op zoek te gaan naar de groene vliegtuigpioniers. Zij werken nu nog in de luwte aan een technologische revolutie van hybride en elektrisch aangedreven vliegtuigen. Hun toekomstdroom is dat we ons nog meer en gemakkelijker door de lucht kunnen verplaatsen, maar dan schoon, stil en duurzaam.

Deze uitzending bekijken

VPRO Tegenlicht

VPRO Tegenlicht: Donut economie volgens Kate Raworth

Staat ons economische gedrag in dienst van groei en winst of dient het de mens en planeet? Met die vraag ging de Britse econoom Kate Raworth, onderzoeker aan het 'Environmental Change Institute' in Oxford, aan de slag. In plaats van opgaande lijnen en stijgende grafieken ontstond een andersoortig ideaalbeeld: onze economie zou moeten functioneren volgens het model van de donut. Met behulp van videofragmenten, diverse ronde attributen en een bijzondere tafel toont Kate Raworth aan hoe onze economie fundamenteel anders kan worden gestructureerd. Mét groei, maar dan binnen de gestelde grenzen. Of is de werkelijkheid toch vierkanter?

Deze uitzending bekijken

VPRO Tegenlicht

VPRO Tegenlicht: Hoe duur is natuur

Onze aarde heeft dringend een toekomstbestendig scenario voor natuurbehoud en -beheer nodig. Er gaan stemmen op om het natuurbeheer bedrijfsmatig aan te pakken: om natuur te behouden wil men er letterlijk waarde aan toekennen. In de Verenigde Staten heeft de nationale tegenvoeter van onze Vereniging Natuurmonumenten de samenwerking met banken en financiële instellingen opgezocht. Die gaan nu het jaarlijkse 'financieringstekort' van de natuur wegwerken. Gaat dat ten koste van iets? Wat is het rendement? En wat is nog 'natuur'? In Nederland zijn mens en natuur, misschien méér dan elders, onlosmakelijk met elkaar verbonden. Nergens is de invloed van de mens niét zichtbaar. Door de Universiteit Wageningen en het Centraal Bureau voor de Statistiek wordt de waarde van de Nederlandse natuur tot op de vierkante meter in kaart gebracht. Maar hoe bepaal je de prijs van 'natuurlijk kapitaal'?

Deze uitzending bekijken

VPRO Tegenlicht

VPRO Tegenlicht: Radicaal in Birmingham

In Birmingham, de tweede stad van Engeland, is een op de vijf inwoners moslim. Stigmatisering en uitsluiting zorgen ervoor dat jonge moslims er gevoelig zijn voor de boodschap van jihadrekruteerders. Om radicalisering te voorkomen start de Britse regering in 2003 met het anti-radicaliseringprogramma 'Prevent'. Onderwijzers, welzijnswerkers, geestelijk leiders en ouders in de moslimgemeenschap worden ingeschakeld om de eerste signalen van radicalisering te herkennen en te melden. Bewerkstelligt dit beleid, gericht op het voorkomen van radicalisering, niet het tegenovergestelde? En ondermijnt het daarmee niet het vertrouwen en de sociale cohesie in plaats van het te versterken? We spreken met ex-jihadi's, jongerenwerkers en moeders over de aantrekkingskracht van de jihad en het belang van vertrouwen en verzet.

Deze uitzending bekijken

VPRO Tegenlicht

VPRO Tegenlicht: City for sale

Van wie is de stad van de toekomst eigenlijk? Alle grote steden in de wereld zijn een magneet geworden voor nieuwkomers, toeristen, expats en laptop-nomaden. Ook in Nederland barsten steden als Groningen en Eindhoven uit hun voegen. In onze hoofdstad Amsterdam is de druk het grootst. De komende vijftien jaar moet de stad doorgroeien naar het magische getal van 1 miljoen inwoners. Gaan we in Amsterdam daarmee Londen of Parijs achterna, waar de middenklasse verdwijnt? Wat doet dat met de hoofdstad en is er wat tegen te doen? Bewoners, winkeliers, vastgoedontwikkelaars en stedenbouwkundigen analyseren wat de druk op de stad in de praktijk betekent. Is de stad over tien jaar nog wel aantrekkelijk en leefbaar of is het een soort decor geworden en hooguit een verdienmachine voor vastgoedontwikkelaars? Is het tij nog te keren en kan de ziel van de stad behouden worden?

Deze uitzending bekijken

VPRO Tegenlicht

VPRO Tegenlicht: Mensen, goden en technologie

Niemand weet hoe onze wereld er over vijfentwintig jaar uitziet. Misschien wordt ons werk overgenomen door autonome robots en worden wij daarmee de slaven van de door onszelf gecreëerde technologie. Mogelijk loopt het niet zo'n vaart, worden we onsterfelijk en kunnen we onszelf daarmee tot goden verklaren in ons zelfgecreëerde hoog intelligent systeem. De grote vragen over de toekomst van de mens en zijn verhouding tot technologie legt VPRO Tegenlicht voor aan drie belangrijke denkers anno 2017: Kevin Kelly, Yuval Noah Harari en Koert van Mensvoort. Gesprekken op hoog niveau over de betekenis van het leven in een door technologie vormgegeven nabije toekomst.

Deze uitzending bekijken

VPRO Tegenlicht

VPRO Tegenlicht: Goudzoekers in YouTube-land

Tegenwoordig droomt bijna ieder kind ervan om rijk en beroemd te worden op YouTube. Het videoplatform is in sneltreinvaart uitgegroeid tot een van de machtigste online platforms ter wereld. Welk uitgekiend verdienmodel schuilt er achter dit succesverhaal en hoe zal dit ons toekomstige medialandschap bepalen? Een blik in de wondere wereld van de YouTubers, de marketeers en de managers en op de psychologische consequenties van een online verdienmodel met 'You' als unique sellingpoint. YouTube heeft in haar twaalfjarige bestaan het traditionele medialandschap op zijn kop gezet en roem en rijkdom voor velen binnen handbereik gebracht. Dagelijks beginnen hordes jongeren een eigen kanaal, in de hoop zoveel mogelijk 'views' en 'YouTube money' te scoren. VPRO Tegenlicht bezoekt met Kwebbelkop, de meest succesvolle Nederlandse YouTuber, VidCon in Los Angeles, de belangrijkste bijeenkomst voor fans, 'online influencers' en de platformindustrie.

Deze uitzending bekijken

VPRO Tegenlicht

VPRO Tegenlicht: Staat van paraatheid volgens Israël

Waarom kijkt de Belgische minister van Veiligheid, Jan Jambon, in Tel Aviv naar 'city tanks'? Zelfmoordaanslagen in Parijs, Brussel, Nice en Berlijn hebben de aandacht voor burgerveiligheid in Europa sterk vergroot. Steeds vaker verwijzen politici, veiligheidsexperts en media naar Israël als het voorbeeld van goed georganiseerde burgerveiligheid. Maar wat is dat Israëlische veiligheidsmodel precies? Is het toepasbaar op Europa en welk wereldbeeld importeert ons continent daarmee?

Deze uitzending bekijken

VPRO Tegenlicht

VPRO Tegenlicht: Boer zoekt voedselflat

Wereldwijd wordt geëxperimenteerd met 'vertical farming', 'rooftop gardening' en zelfs landbouw op zee. Op dit moment is ons voedselsysteem inefficiënt georganiseerd. Ons voedsel legt vele kilometers af, gebruikt veel water, wordt verspild en vervuilt het milieu. Toch moeten de zeven miljard aardbewoners, veelal in grote steden woonachtig, gevoed worden. Om dat op een duurzame manier te doen, moet voedselproductie voor een aanzienlijk deel geïntegreerd worden in de stedelijke infrastructuur. Voedselflats en stadslandbouw zijn daarvoor belangrijke alternatieven. Nederland is, na de Verenigde Staten, de tweede landbouwexporteur ter wereld. Van overal komen boeren, tuinders, onderzoekers en burgemeesters naar ons land om zich te informeren. Maar komt onze positie als exportland onder druk te staan als steeds meer bedrijven van over de hele wereld met onze kennis zelf hun groente en sla verticaal en lokaal gaan verbouwen?

Deze uitzending bekijken

VPRO Tegenlicht

VPRO Tegenlicht: De nieuwe zijderoute

Tot vandaag was de wereldgeschiedenis een westers gecentreerde onderneming, gebaseerd op de stelling dat iedereen zou moeten zijn zoals wij, of tenminste zo zou moeten worden. Volgens de Britse historicus Peter Frankopan, schrijver van de wereldwijde bestseller 'De Zijderoutes', heeft het Westen zich op die manier volledig vervreemd van de rest van de wereld. Het oude Europa is in verval en de economische voorspoed in Azië, Afrika en Zuid-Amerika gaat aan onze neus voorbij. Het machtscentrum verschuift langs de lijnen van de nieuwe zijderoute, van west naar oost. Hoe zullen wij ons aan die nieuwe wereldorde moeten aanpassen? Volgens Frankopan is het hoog tijd voor een herijking van onze werkelijkheid. Voordat we kunnen begrijpen waar het naartoe gaat met de wereld en voordat we daarop kunnen reageren, moeten we anders naar onszelf leren kijken. Door terug te kijken, ver terug te kijken, houdt hij ons een spiegel voor, die uiteindelijk haarscherp laat zien dat we ons zullen moeten aanpassen, of we nou willen of niet.

Deze uitzending bekijken

VPRO Tegenlicht

VPRO Tegenlicht: Schaliecowboys

Energie is een belangrijk wapen in een gemondialiseerde wereldeconomie. Sinds 2013 brengt de Verenigde Staten zijn fossielrijke tegenstanders belangrijke slagen toe met de winning van schaliegas en schalieolie uit de eigen bodem. Met een grote prijzenslag tot gevolg. De Texaanse schalieproducenten die de prijzenslag overleefd hebben zijn de nieuwe helden van de Verenigde Staten. Onder 'drill-president' Trump staan de schaliecowboys te trappelen om ook Europa te helpen energie-onafhankelijk te worden. Undercover in Trumpland.

Deze uitzending bekijken

VPRO Tegenlicht

VPRO Tegenlicht: All in the game

De game 'Horizon Zero Dawn' oogst sinds de wereldwijde release maart 2017 alom lovende kritieken. Het spel, waarvan binnen een maand 2,6 miljoen exemplaren zijn verkocht, werd ontwikkeld door het enige mondiaal opererende gamebedrijf in Nederland: Guerrilla Games. Hoe is dit populaire exportproduct tot stand gekomen? Wat is er nodig om een nieuwe wereld te scheppen uit het niets? En wat is de aantrekkingskracht van deze virtuele wereld? 'Horizon Zero Dawn' is een zogenaamde 'open wereld game' en geeft spelers de mogelijkheid om een zeer gedetailleerde, toekomstige wereld te verkennen vanuit het perspectief van het roodharige meisje Aloy. VPRO Tegenlicht kreeg unieke toegang en volgde het team van Guerrilla Games achter de schermen. Kan de echte wereld in al zijn saaie stroperigheid straks nog op tegen de virtuele verleiding van games?

Deze uitzending bekijken

VPRO Tegenlicht

VPRO Tegenlicht: Uitdagers en aanpakkers

In een tijd van toenemende polarisatie, politiek geharrewar en een dalend vertrouwen in overheid en instituties, zijn mensen die op een positieve manier verandering proberen te organiseren van groter belang dan ooit. Via de VPRO Tegenlicht-webapp konden bezoekers uitdagers en aanpakkers aandragen. Mensen die met initiatieven in eigen buurt of netwerk de wereld een zetje in de goede richting geven. In deze aflevering worden vijf van deze uitdagers en aanpakkers geportretteerd. Welke veranderingen weten zij, los van instellingen en overheid, voor elkaar te krijgen? Allemaal hebben ze met elkaar gemeen dat ze niet naar de politiek wijzen voor oplossingen. Dat ze niet houden van lang vergaderen en van klagen op sociale media. Maar dat ze, allemaal op hun eigen manier, met hun inventiviteit en met de mogelijkheden die hen ter beschikking staan, een bijdrage leveren aan de samenleving. Door buiten gebaande paden gewoon aan de slag te gaan.

Deze uitzending bekijken

VPRO Tegenlicht

VPRO Tegenlicht: Boer zoekt voedselflat

Wereldwijd wordt geëxperimenteerd met 'vertical farming', 'rooftop gardening' en zelfs landbouw op zee. Op dit moment is ons voedselsysteem inefficiënt georganiseerd. Ons voedsel legt vele kilometers af, gebruikt veel water, wordt verspild en vervuilt het milieu. Toch moeten de 7 miljard aardbewoners, veelal in grote steden woonachtig, gevoed worden. Om dat op een duurzame manier te doen, moet voedselproductie voor een aanzienlijk deel geïntegreerd worden in de stedelijke infrastructuur. Voedselflats en stadslandbouw zijn daarvoor belangrijke alternatieven. Nederland is, na de Verenigde Staten, de tweede landbouwexporteur ter wereld. Van overal komen boeren, tuinders, onderzoekers en burgemeesters naar ons land om zich te informeren. Maar komt onze positie als exportland onder druk te staan als steeds meer bedrijven van over de hele wereld met onze kennis zelf hun groente en sla verticaal en lokaal gaan verbouwen?

Deze uitzending bekijken

VPRO Tegenlicht

VPRO Tegenlicht: Frau Merkel

Angela Merkel is het langstzittende staatshoofd van Europa. Op haar schouders rust de loodzware taak om autoritaire staatshoofden als Poetin, Erdogan en Trump het hoofd te bieden. De chemicus uit het voormalig Oost-Duitsland werd van onopvallend 'meisje van bondskanselier Kohl' de machtigste vrouw van de wereld. Zij is de bewaker van de naoorlogse democratische Europese orde en weet door haar eigen DDR-achtergrond heel goed dat systemen van de ene op de andere dag ten onder kunnen gaan. Merkel staat voor vertrouwen en zekerheid. Juist nu alle politieke verhoudingen in Europa op losse schroeven staan en populistisch rechts in verkiezingsjaar 2017 grote winst lijkt te boeken, kiezen de Duitsers hoogstwaarschijnlijk toch voor Merkel. Wat kan een herkozen bondskanselier voor de toekomst van Europa betekenen? Volgens haar biograaf Bollmann 'is haar grootste vijand Merkel zelf, als ze er echt in gaat geloven dat ze onmisbaar is.'

Deze uitzending bekijken

VPRO Tegenlicht

VPRO Tegenlicht: Wij-samenleving

Als er in Nederland een epicentrum is aan te wijzen voor de opkomst van het populisme, dan is het Rotterdam. Daarnaast is de stad ook het toonbeeld van hoe divers Nederland er over tien, twintig jaar uit zal zien. Nederlands meest diverse stad telt 180 nationaliteiten en bestaat voor de helft uit inwoners van niet-westerse afkomst. In de gemeenteraad staan twee lokale partijen tegenover elkaar: de populisten van het eerste uur van Leefbaar Rotterdam en de door de islam geïnspireerde NIDA. Hoe wordt er politiek bedreven in een stad waar het politieke midden steeds verder lijkt af te brokkelen? Juist in deze stad zorgde Pim Fortuyn voor een politieke aardverschuiving. Veertig jaar lang had de PvdA Rotterdam bestuurd, maar in 2002 stemde bijna veertig procent van de kiezers op Leefbaar Rotterdam. Sindsdien trekt de partij continu ongeveer dertig procent van de Rotterdamse kiezers. Anders dan de PVV is het Leefbaar Rotterdam gelukt om met populistische standpunten toch een echte bestuurderspartij te worden. Zelf wijst de partij haar succes toe aan de opvatting dat zij echt luistert naar de bewoners van Rotterdam. In 2013 ontstond in Rotterdam een emancipatiebeweging onder moslims om de strijd aan te gaan tegen de verrechtsing van de Rotterdamse gemeentepolitiek: NIDA. Voorman is het voormalig Groenlinks-gemeenteraadslid Nourdin El Ouali. De partij profileert zich met de slogan: 'Rotterdamse DNA, Islamitische inspiratie'. Het lukte NIDA om in 2014 met twee zetels de Rotterdamse gemeenteraad binnen te komen en sindsdien maakt de partij zich hard voor een andere visie op integratie en voor de godsdienstvrijheid van moslims. Tussen deze twee uitersten bevindt zich burgemeester Ahmed Aboutaleb. Om de grote spanningen in de stad na de terroristische aanslagen in Europese steden en de couppoging in Turkije op te vangen, startte Aboutaleb in 2015 met de 'Wij-samenleving'. Een project waarmee hij probeert een open gesprek tussen Rotterdammers van verschillende culturele achtergronden te organiseren en zo concreet mogelijk de kloof tussen burger en politiek te dichten. Rotterdam lijkt vijftien jaar na Fortuyn nog steeds voor te lopen op de landelijke politiek. Wie is het 'wij' volgens Aboutaleb en hoe wordt zijn 'wij' beleefd in een stad waarin de tegenstellingen juist zo groot lijken. Gunt Rotterdam ons misschien een blik in de toekomst van een verdeeld Nederland zonder een politiek midden? Met o.a.: Nourdin El Ouali (fractievoorzitter NIDA), Ahmed Aboutaleb (burgemeester Rotterdam) en Ronald Buijt (fractievoorzitter Leefbaar Rotterdam).

Deze uitzending bekijken

VPRO Tegenlicht

VPRO Tegenlicht: De nieuwe zijderoute

Tot vandaag was de wereldgeschiedenis een westers gecentreerde onderneming, gebaseerd op de stelling dat iedereen zou moeten zijn zoals wij, of tenminste zo zou moeten worden. Volgens de Britse historicus Peter Frankopan, schrijver van de wereldwijde bestseller 'De Zijderoutes', heeft het Westen zich op die manier volledig vervreemd van de rest van de wereld. Het oude Europa is in verval en de economische voorspoed in Azië, Afrika en Zuid-Amerika gaat aan onze neus voorbij. We hebben geen vrienden meer oostelijk van Venetië, zegt Frankopan. Het machtscentrum verschuift langs de lijnen van de nieuwe zijderoute, van west naar oost. Hoe zullen wij ons aan die nieuwe wereldorde moeten aanpassen? We leven in verwarrende tijden. We appen alsof ons leven ervan afhangt, verschansen ons achter nieuwe grenzen en stemmen steeds nationalistischer. We zijn ervan overtuigd dat we in de beste, welvarendste en veiligste regio ter wereld leven. We denken kortom onszelf en de wereld goed in de smiezen te hebben, maar we worden verrast door nieuwe ontwikkelingen en gevaar wat we niet hebben zien aankomen. 'Logisch', zegt Frankopan, 'want wij zijn het product van onze eigen zelfoverschatting, onze diepgewortelde arrogantie, onze historische onbetrouwbaarheid en ons intrinsiek gebrek aan zelfreflectie.' Zo weigeren we te geloven dat er zich buiten de grenzen van onze welvaart een nieuwe orde aandient die grote politieke, economische en culturele invloed heeft op de wereld zoals we die denken te kennen. Volgens Frankopan is het hoog tijd voor een herijking van onze werkelijkheid. Voordat we kunnen begrijpen waar het naartoe gaat met de wereld en voordat we daarop kunnen reageren, moeten we anders naar onszelf leren kijken. Door terug te kijken, ver terug te kijken, houdt hij ons een spiegel voor, die uiteindelijk haarscherp laat zien dat we ons zullen moeten aanpassen, of we nou willen of niet.

Deze uitzending bekijken

VPRO Tegenlicht

VPRO Tegenlicht: Superfort Europa

Het budget dat Brussel heeft voor de bewaking van de Europese grenzen is de laatste jaren snel gestegen. De reden: terrorisme en het toenemende aantal vluchtelingen. De nieuwe surveillancetechnologie is een groeimarkt waar door de defensie-industrie de nieuwste snufjes ingezet worden. De markt wint ook letterlijk aan terrein door de deals die Brussel in navolging van de Turkije-deal met Noord-Afrikaanse landen afsluit. Geld, kennis en technologie in ruil voor het verleggen van de grenzen van Europa.

Deze uitzending bekijken

VPRO Tegenlicht

VPRO Tegenlicht: Uitdagers van de democratie

Er staat veel op het spel voor de Europese democratie in 2017. Populisten zijn een niet meer weg te denken machtsfactor tijdens de verkiezingen in Nederland, Frankrijk en Duitsland. Elders zijn democratisch verkozen autocraten als Erdogan, Poetin en Trump aan de macht. Ook de technologische revolutie, ooit omarmd als hoeder van de vooruitgang, toont inmiddels haar schaduwkant via twitterdemocratie en de macht van nepnieuws op sociale media. De vraag hoe ziek onze democratie is, is sinds de Tweede Wereldoorlog niet zo dwingend geweest. Moeten we haar opnieuw uitvinden? Of gaat het roer definitief om? Is onze democratie een relikwie uit lang vervlogen tijden en niet meer bestand tegen de 'vooruitgang'? Niet meer opgewassen tegen de nieuwe krachten die zijn losgemaakt in dit tijdperk van globalisering. Waar immers de paradox geldt dat eigenbelang voor alles gaat. En het is diezelfde globalisering die nieuwe spelers zonder democratische traditie of wensdroom, zoals China en Rusland, een centrale rol op het wereldtoneel heeft gegeven. Ook onze betrokkenheid bij het democratisch proces heeft een gedaanteverwisseling ondergaan. Het politieke debat in de hedendaagse agora voltrekt zich tegenwoordig toch vooral via de sociale media. Die, anders dan de naam doet vermoeden, enkel het eigen gelijk, tunnelvisie en uitsluiting van de ander lijkt te versterken. Hoe kunnen we onze democratie redden, of zijn wij dat punt allang gepasseerd? Of is democratie onderdeel geworden van een achterhaald Europees wereldbeeld? Wat is dan het alternatief? VPRO Tegenlicht maakt een rondgang langs de belangrijkste spelers in dit cruciale verkiezingsjaar 2017. Het is hoog tijd om de democratie opnieuw uit te vinden.

Deze uitzending bekijken

VPRO Tegenlicht

VPRO Tegenlicht: Het tijdperk van de mens

De afgelopen eeuw is de invloed van de mens op onze aarde en atmosfeer dermate groot geworden dat deze door steeds meer wetenschappers als onomkeerbaar beoordeeld wordt. Reden voor de Nederlandse wetenschapper Paul Crutzen om een nieuw geologisch tijdvak, het antropoceen, te introduceren. Geen pleistoceen of holoceen, maar antropoceen. Een geologisch tijdvak waarin de invloed van de mens niet meer uit weg te denken is. Is er nog een weg terug? Of zouden we ons menselijk vernuft ook kunnen gebruiken om de natuur juist een handje te helpen en om te bedenken hoe we dit nieuwe tijdvak zélf vorm kunnen gaan geven?

Deze uitzending bekijken

VPRO Tegenlicht

VPRO Tegenlicht: Black Lives Matter

In 2013 werd in het Amerikaanse stadje Sanford buurtwachter George Zimmerman vrijgesproken van moord op de zeventienjarige Afro-Amerikaanse Trayvon Martin. Aansluitend schreef iemand in een boze reactie op internet: Black Lives Matter. Dit drukte voor Patrisse Cullors zo treffend uit wat er op het spel staat, dat zij er een hashtag voor zette. Binnen korte tijd ging #BlackLivesMatter vervolgens viraal op sociale media. Inmiddels reist Cullors door het land om de zwarte gemeenschap te mobiliseren en is #BlackLivesMatter uitgegroeid tot een nationale beweging. De activisten van #BlackLivesMatter verzetten zich tegen alle vormen van geweld tegen zwarte burgers, inclusief politiegeweld, etnisch profileren en onevenredig zware straffen. De met smartphones opgenomen beelden van politiegeweld in combinatie met reacties op sociale media hebben de situatie zichtbaarder gemaakt dan ooit. #BlackLivesMatter werd daarmee een van de grootste grassroots-bewegingen in de Verenigde Staten.

Deze uitzending bekijken






De website Nederland.TV maakt gebruik van cookies. Meer informatie daarover kun je vinden op onze Cookie Verklaring. Als je onze website wilt gebruiken, geef dan eenmalig toestemming voor het gebruik van cookies.