True
Nederland.TV - TV kijken via internet, de beste tv-programma's bij elkaar! Nederland.FM   Nederland.TV   Contact   Cookie Verklaring  
Nederland.TV

De kennis van nu - Alle afleveringen

De kennis van nu

De Kennis van Nu: Locked-in syndroom

Mensen met het locked-in syndroom hebben bewustzijn, hun zintuigen werken nog in de hersenen, maar ze zijn volledig verlamd. Sommigen kunnen nog met hun ogen of vingers bewegen, anderen kunnen helemaal niets meer en zijn gevangen in hun eigen lichaam. Wat kan de wetenschap doen voor deze mensen?

Deze uitzending bekijken

De kennis van nu

De Kennis van Nu: Digitale gluurders

Nog nooit werd ons dagelijks leven zo goed gedocumenteerd en geanalyseerd als nu. Elke website die we bezoeken, elke plek waar we inloggen en elk ticket dat we boeken wordt geregistreerd en opgeslagen. De berg van data die zo ontstaat, is een goudmijn voor marketingbedrijven en online winkels. Hoog tijd dat internetgebruikers inzicht krijgen in hoe de informatie die ze achterlaten, wordt gebruikt. Presentatoren Elisabeth van Nimwegen en Diederik Jekel brengen in kaart welke bedrijven dag op dag hun gedrag online verzamelen, analyseren, voorspellen én beïnvloeden.

Deze uitzending bekijken

De kennis van nu

De Kennis van Nu: Smeltende gletsjers, grote problemen

Wereldwijd smelten de gletsjers in hoog tempo. Het zijn de eerste slachtoffers van de klimaatverandering. Met het wegsmelten van de gletsjers verdwijnen grote watertanks uit de bergen, en daarmee de natuurlijke stabiliteit. Een Peruaanse boer klaagt het Duitse energiebedrijf RWE aan omdat hij het bedrijf voor de kosten van de klimaatverandering wil laten opdraaien. Het wetenschapsmagazine De Kennis van Nu toont de gevolgen van de smeltende gletsjers in drie verschillende gebergtes: de Himalaya, de Andes en de Alpen. Elisabeth van Nimwegen gaat mee met de Oostenrijkse Gletschermessdienst, een groep vrijwilligers die jaarlijks de lengte en dikte van gletsjers in de Alpen opmeet. Diederik Jekel bezoekt hydroloog Walter Immerzeel die met drones onderzoek doet naar de waterhuishouding van gletsjers in de Himalaya. Honderden miljoenen mensen zijn namelijk afhankelijk van het smeltwater uit dit gebergte en droogte dreigt. Gletsjers regelen de watervoorziening doordat ze het water vele jaren opslaan. Zonder gletsjers als buffer kan het er ineens heel droog zijn. Voor miljarden mensen in de wereld is dat een enorm probleem. De Peruaanse boer en berggids Saul Luciano Lliuya woont in Huaraz, een plaats met 120.000 inwoners in de Andes, gelegen onder een gletsjer. Het smeltwatermeer onderaan de gletsjer kan elk moment uit zijn voegen breken en Huaraz wegvagen. Als eerste burger in de wereld heeft Saul Luciano Lliuya daarom een rechtszaak aangespannen tegen het Duitse energiebedrijf RWE wegens de schade die dreigt door de CO2-uitstoot van anderen.

Deze uitzending bekijken

De kennis van nu

De Kennis van Nu: Invasie van exotische soorten

De tijgermug rukt op, de muskusrat bedreigt de dijken en de 'hooikoortsplant', Ambrosia, verlengt het hooikoortsseizoen in Nederland met twee maanden. Deze soorten horen hier niet thuis, maar zijn door menselijk toedoen toch Nederland binnengekomen. Het zijn invasieve exoten. De kosten van de schade die ze veroorzaken lopen in de miljarden. Presentatoren Diederik Jekel en Elisabeth van Nimwegen gaan op zoek naar een aantal van de grootste buitenlandse lastpakken in de Nederlandse natuur.

Deze uitzending bekijken

De kennis van nu

De Kennis van Nu: Het tweetalige brein

Tweetaligheid is in. Kinderen krijgen al op de basisschool Engels, op steeds meer middelbare scholen zijn de lessen deels in het Engels en op universiteiten vaak hele studies. Maar is het echt goed om tweetalig op te groeien? Of zit de eerste taal het leren van een tweede in de weg? En verschilt het brein van een tweetalige van dat van iemand die maar één taal spreekt? Elisabeth van Nimwegen zoekt uit wat de wetenschap te zeggen heeft over tweetaligheid. Als kinderen die thuis een andere taal spreken dan op school, problemen hebben met hun taalontwikkeling, zal dat volgens veel mensen wel te maken hebben met die tweetaligheid. Elisabeth, die opgroeide met een Duitse moeder, vraagt zich af of dat wel klopt. Volgens psychologe Evy Woumans van de Universiteit Gent is deze vrees ongegrond: tweetaligheid heeft juist een aantal grote voordelen. Tweetalige kleuters scoren beter in leer- en geheugentestjes en tweetalige bejaarden worden gemiddeld vier jaar later dement dan eentalige. Maar wat gebeurt er dan in het brein van iemand die meerdere talen heel goed spreekt? Daarvoor ging Elisabeth langs bij de Nijmeegse neurowetenschappers Ton Dijkstra en David Peeters. Die ontdekten dat in de hersenen beide talen continu actief zijn, maar dat tweetaligen goed zijn in het onderdrukken van de taal die ze niet gebruiken. Met dat switchen tussen talen creëer je een lenig brein en dat zou een tweetalige wel eens voordelen op kunnen leveren. Tenslotte praat Elisabeth met Alexis Hervais-Adelman, die bij het Max Planck Instituut in Nijmegen het brein van simultaantolken onderzoekt. Die vertalen live op persconferenties en congressen. Het zijn een soort 'supertweetaligen' die alles tegelijk kunnen: ze luisteren naar een tekst in de ene taal en vertalen die tegelijkertijd in de andere. Voor Hervais-Adelman zijn deze taaljongleurs razend interessant. Er zijn weinig beroepen waarbij je hersenen meer moeten multitasken. Hij legde er een aantal in een hersenscanner en ontdekte dat een deel van hun brein buitengewoon goed ontwikkeld is. Verrassend genoeg heeft dat deel niet te maken met taalverwerking, maar met de coördinatie van o.a. bewegingen.

Deze uitzending bekijken

De kennis van nu

De Kennis van Nu: Robotliefde

In ziekenhuizen en verzorgingstehuizen verschijnen steeds vaker sociale robots, om te troosten, verhaaltjes te vertellen en om spelletjes te doen. Voor Amerikaanse huishoudens komen nu de eerste persoonlijk assistenten op de markt. Apparaatjes waar we vragen aan kunnen stellen, zoals de Amazon Echo of de Google Home. Wij mensen hebben de neiging om dit soort apparaten te zien als een nieuw soort sociale wezens. Digitale maatjes, waarmee we steeds complexere interacties zullen krijgen. Presentatoren Diederik Jekel en Elisabeth van Nimwegen duiken in de wereld van de sociale robots. Elisabeth haalt de digitale assistente Alexa in huis. Psycholoog Roy de Kleijn meet in hoeverre Elisabeth menselijke eigenschappen toekent aan robots. Diederik experimenteert intussen met de kartonnen robot Harry om te laten zien hoe weinig er nodig is om mensen iets te laten voelen voor een robot. Waarom kennen we robots menselijke eigenschappen toe? Wat betekent het dat robots emoties oproepen? Hebben wij er controle over? Hoe kunnen we sociale robots gebruiken? En hoe kunnen we ze misbruiken? Diederik en Elisabeth zoeken antwoorden bij diabetespatiënten die les krijgen van Robot Pepper, bij techniekfilosoof Martijntje Smits en bij robotwetenschapper Chris Verhoeven, die robots ziet als een volgende stap in de evolutie, een soort dieren die 'telepathisch' wifi-contact hebben.

Deze uitzending bekijken

De kennis van nu

De Kennis van Nu: De ongekende kracht van belletjes

Hoe mooi en onschuldig belletjes ook lijken, ze kunnen een verwoestende kracht hebben. Minuscule belletjes in het water veroorzaakten zoveel schade aan de Oroville-dam, dat vorige maand bijna 200.000 inwoners van de Amerikaanse staat Californië hun huizen moesten verlaten. Hoe dat heeft kunnen gebeuren onderzocht De Kennis van Nu. Als een bel in een vloeistof in elkaar gedrukt wordt, oftewel implodeert, dan komt daar gigantisch veel energie bij vrij. Wetenschappers snappen dit natuurkundige fenomeen steeds beter en gebruiken die kennis over belletjes voor allerlei prachtige toepassingen. Zo worden imploderende belletjes al ingezet om aderen mee te dotteren, om tumoren aan te vallen en om voorwerpen mee schoon te maken. Elisabeth van Nimwegen en Diederik Jekel dompelen zich onder in de wonderlijke wereld van de bellen.

Deze uitzending bekijken

De kennis van nu

De Kennis van Nu: Uit de groep, in de put

Het is fijn om je één met anderen te voelen: van juichen voor hetzelfde voetbalelftal tot samen demonstreren op het Malieveld. Groepsgenoten zijn niet alleen aardiger voor elkaar, ze trekken elkaar voor ten koste van de mensen buiten de groep. Je vindt je mensen van je eigen groep nou eenmaal mooier, slimmer en leuker. Ingroup love noemen wetenschappers dit fenomeen. Bij een groep horen is dus fijn. Maar wat als de groep je negeert, je niet accepteert of je zelfs keihard afwijst? Dat doet pijn, pijn die zo heftig is dat het in het brein niet te onderscheiden is van lichamelijke pijn. Vaak heb je niet eens door dat je iemand uitsluit. Je vergeet bijvoorbeeld steeds koffie te halen voor die ene collega. Het lijkt allemaal niet zo ernstig, maar langdurige uitsluiting heeft desastreuze gevolgen, het leidt tot frustratie en agressie. In de dagboeken van school shooters gaat het opvallend vaak over buitengesloten worden. Op sociale media, zoals Twitter en Facebook, kunnen groepen zich plotseling tegen één individu keren en die persoon genadeloos belagen. Als slachtoffer ervaar je dan niet alleen de pijn van het buitengesloten worden, maar ook de pijn van de publieke vernedering. Zo'n publieke aanval kan het leven van het slachtoffer van de ene op de andere dag volledig verwoesten. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat mensen meeleven en begrip hebben voor mensen buiten de eigen groep? De Kennis van Nu onderzoekt wat groepen met ons doen en hoe we ons kunnen bevrijden van de nare kanten van groepsprocessen.

Deze uitzending bekijken

De kennis van nu

De Kennis van Nu: Is Nederland hack-proof?

De digitalisering van de samenleving levert veel gemak en geld op. Van de bevoorrading van winkels tot het pinnen in het café. Het internet maakt het makkelijk, efficiënt en goedkoop. Maar het maakt onze samenleving ook kwetsbaar. Bij de recente stroomstoring in Amsterdam bleek dat weer. 112 was niet bereikbaar, de bevoorrading van supermarkten stokte en het Slotervaartziekenhuis raakte in de problemen. We leven in een digitaal kaartenhuis. En precies dit kaartenhuis is een doelwit van hackers. Diederik Jekel en Elisabeth van Nimwegen zoeken antwoorden bij het drinkwaterbedrijf Dunea, Ronald Prins van Fox IT, veiligheidsstrateeg Arjen Kamphuis en computerprofessor Herbert Bos. Verder spreekt Diederik Jekel de beste hackers van Nederland die vertellen over de kwetsbaarheid van onze digitale samenleving.

Deze uitzending bekijken

De kennis van nu

De Kennis van Nu: De houdbaarheid van hedendaagse kunst

Miljoenen euro's gaan om in het conserveren van oude meesters. Maar hoe zit het met hedendaagse kunst, gemaakt van plastic, fotografie en digitale media? Over de houdbaarheid van hedendaagse kunst.

Deze uitzending bekijken

De kennis van nu

De Kennis van Nu: De kracht van zonne-energie

Gaat de zon in Nederland een energierevolutie in beweging zetten of is deze eigenlijk al stilletjes aan de gang?

Deze uitzending bekijken

De kennis van nu

De Kennis van Nu: De slag op het ijs

Bewegingswetenschapper Jac Orie laat zien hoe de meetschaats de trainingsmethoden bij schaatsers individualiseert. Hiermee wordt voorkomen dat zij letterlijk hun slag kwijtraken, wat bijvoorbeeld juniorenkampioen Henk Groen overkwam in de jaren 80. Expert Romain Meeusen geeft uitleg.

Deze uitzending bekijken

De kennis van nu

De Kennis van Nu: Illegale handel in dieren

Elisabeth en Diederik Jekel volgen het pad van een zeer zeldzame pijlgifkikker die in 2013 ontdekt werd in Brazilië. Bioloog Marinus Hoogmoed schreef er een artikel over, waarna een handelaar de kikkertjes naar Europa smokkelde en tgen hoge prijzen verkocht. Deze praktijken worden door criminele organisaties wereldwijd toegepast.

Deze uitzending bekijken

De kennis van nu

De Kennis van Nu: Een maand geen alcohol

Leverartsen Isabelle Munsterman en Eric Tjwa onderzoeken of levers van proefpersonen minder vet en stijf zijn na een maand geen alcohol. Psychiater Arnt Schellekens kijkt naar veranderingen in drankzucht, gemoedstoestand en cognitie.

Deze uitzending bekijken

De kennis van nu

De Kennis van Nu: Ziek van herrie

Mensen kunnen door herrie ziek worden en zelfs doodgaan. Geluidsniveau wordt in Nederland niet gemeten, maar berekend. Kloppen die berekeningen wel? Ook slapen in een lawaaiige omgeving heeft een gezondheidseffect. Een slaaplaboratorium in Zweden voert experimenten uit met dit gegeven.

Deze uitzending bekijken

De kennis van nu

De Kennis van Nu: Kunst voor de toekomst

Kunstwerken hangen roerloos in het museum, maar chemisch gezien zijn ze continu in beweging. Met nieuwe methoden proberen kunstexperts voor Science4Arts de verouderingsprocessen te doorgronden. Hoe blijven de werken het best behouden?

Deze uitzending bekijken

De kennis van nu

De Kennis van Nu: De wonderlijke genezing van Hans Sibbel

Cabaretier Hans Sibbel keek ruim twee jaar geleden de dood in de ogen toen bij hem een dodelijke auto-immuunziekte werd geconstateerd. Nu maakt hij weer grappen op het toneel omdat hij, mede dankzij een konijn en celmateriaal van zieke kinderen, is gered. Een reconstructie van deze wonderlijke genezing van Hans Sibbel.

Deze uitzending bekijken

De kennis van nu

De Kennis van Nu: Hoe je Nobelprijswinnaar wordt

Scheikundige en Nobelprijswinnaar Ben Feringa's onderzoek naar ongekende moleculen levert hem een groot eerbetoon op. Waar liggen de wortels van deze wetenschapper en wat zijn de voorwaarden voor het leveren van grootse wetenschappelijke prestaties? Professor Joan van der Waals schetst het belang van leraren, vrijheid, samenwerking en voldoende geld.

Deze uitzending bekijken

De kennis van nu

De Kennis van Nu: Het machtige schimmelrijk

De schimmels eekhoorntjesbrood, cantharellen en truffels zijn zeer geliefd in de keuken. Ondergronds hebben ze goede vrienden in de vorm van bomen, die met deze nuttige schimmels samenleven om voedingsstoffen uit te wisselen. Planten en schimmels hebben al ongeveer 450 miljoen jaar een intieme band, die we nu pas goed beginnen te begrijpen. Met die kennis kunnen boeren op een duurzame wijze met minder kunstmest meer opbrengst halen uit hun akkers. Elisabeth van Nimwegen en Diederik Jekel duiken in de schimmelige onderwereld en ontdekken dat daar vruchtbaar wordt samengewerkt, maar ook keihard onderhandeld.

Deze uitzending bekijken

De kennis van nu

De Kennis van Nu: Oplossing broze botten komt uit Urk

Broze botten weer sterk maken. Dat blijkt een veelbelovend nieuw medicijn voor elkaar te krijgen. Geweldig nieuws voor mensen met osteoporose oftewel botontkalking. In Nederland alleen al lijden meer dan 800.000 mensen hieraan. De Kennis van Nu ontrafelde de ontstaansgeschiedenis van dit nieuwe medicijn en ontdekte dat het onderzoek precies twintig jaar geleden op Urk begon. Want daar komt een zeldzame, erfelijke afwijking voor: de ziekte van Van Buchem, die leidt tot ongeremde botgroei. Hoe de ene ziekte een medicijn voor een andere ziekte oplevert.

Deze uitzending bekijken

De kennis van nu

De Kennis van Nu: Breinlezer maakt communiceren met je gedachten mogelijk

Mensen met het locked-insyndroom hebben bewustzijn, hun zintuigen werken nog in de hersenen, maar ze zijn volledig verlamd. Sommigen kunnen nog met hun ogen of vingers bewegen, anderen kunnen helemaal niets meer en zijn gevangen in hun eigen lichaam. Wat kan de wetenschap voor deze mensen doen?

Deze uitzending bekijken

De kennis van nu

De Kennis van Nu: Superefficiënte bacteriekiller

Bacteriofagen zitten overal: op de tafel, in de sloot, in onze darmen. Het zijn minuscule virussen die heel gericht bacteriën kunnen doden. Mogelijk bieden zij een oplossing voor het toenemende gevaar van antibioticaresistentie bij patiënten, maar ook in de landbouw, veeteelt en voedselveiligheid. De Kennis van Nu onderzoekt waarom dit wondermiddel al niet toegepast wordt. Wanneer een patiënt met een bacteriële infectie echt niet meer reageert op antibiotica, is de bacteriofaag mogelijk een laatste redmiddel.

Deze uitzending bekijken

De kennis van nu

De Kennis van Nu: De wetenschap van populisme

Lange tijd hielden politieke commentatoren het voor onmogelijk, maar allen kregen ongelijk: Donald J. Trump dingt mee naar het hoogste politieke ambt ter wereld. Ondanks het rondstrooien van beledigingen aan complete bevolkingsgroepen, kan Trump op de steun rekenen van zeer veel Amerikanen. Wat maakt zijn boodschap zo sterk en hoe probeert Hillary Clinton zich hiertegen te wapenen? De Kennis van Nu duikt in de wetenschap achter populistische taal en politieke retoriek. Het programma laat zien dat politiek taalgebruik een grote impact heeft op hoe wij denken over zaken en dus uiteindelijk stemmen. Zo blijkt niemand immuun te zijn voor de retoriek van Trump.

Deze uitzending bekijken

De kennis van nu

De Kennis van Nu: Leren van de zeekat

De endoscoop, gebruikt voor buikoperaties, is nog lang niet uitontwikkeld: wetenschappers als Johan van Leeuwen, Paul Breedveld en Paul Henselmans laten zich voor een nieuwe generatie van dit instrument inspireren door de zeekat, met name door gedetailleerd te bestuderen hoe dit dier razendsnel zijn twee tentakels laat uitschieten. Elisabeth van Nimwegen bewondert de vaardigheden van het dier en test zijn camouflagetechniek. Diederik Jekel kijkt hoe een nieuwe generatie slimme endoscopen ontworpen wordt. Een ouderwetse mechanische rekenmachine moet tenslotte, in combinatie met de vermogens van de zeekat, leiden tot een superendoscoop die als een slang door het menselijk lichaam beweegt. In de rubriek 'Ik zie wat jij niet ziet' de kristalbloemen van Wim Noorduin.

Deze uitzending bekijken

De kennis van nu

De Kennis van Nu: Nieuw rubber

Vrachtwagenchauffeurs, piloten, chirurgen, sekswerkers, postbodes en Max Verstappen zouden nergens zijn zonder een van de belangrijkste niet-eetbare landbouwproducten ter wereld: rubber. Er zijn namelijk geen goede synthetische alternatieven voor auto- en vliegtuigbanden, operatiehandschoenen, elastiekjes, condooms en kaplaarzen. Maar rubber kan ook uit andere planten dan de rubberboom gewonnen worden. En dat lukt nu ook in de praktijk. De eerste banden van niet-natuurlijk rubber uit een onooglijk bosje onkruid denderen in Nederland over het wegdek. Diederik Jekel gaat op bezoek bij onderzoekers van de Wageningen universiteit die proberen een plantje te kweken dat in Europa wil groeien en dat net zo goed de grondstof voor rubber produceert als de Braziliaanse rubberboom, die maar in een klein deel van de wereld echt lekker groeit. Het onderzoek in Wageningen borduurt voort op pogingen in de Sovjet-Unie (1922-1991) om natuurlijke alternatieven voor rubber te vinden. De eigenschappen van natuurlijk rubber zijn ongeëvenaard: rubber kent lange polymeerketens die chemici niet in het lab kunnen maken. Die zorgen voor grote tolerantie voor warmte en grote rekbaarheid. Een groot nadeel van natuurlijk rubber is dat het niet of nauwelijks hergebruikt kan worden. Bij een gestaag stijgende vraag naar banden, handschoenen en andere rubberproducten maakt dit het vinden van een goede alternatieve bron extra aantrekkelijk.

Deze uitzending bekijken

De kennis van nu

De Kennis van Nu: Scheurbuik en syfilis in het Maagdenhuis

Een collectie van 1500 schedels van Amsterdamse kinderen uit de 19e eeuw ligt bij de afdeling archeologie aan de Universiteit van Amsterdam. Fysisch antropologe Liesbeth Smits onderzoekt hoe het gesteld was met de gezondheid en de mate van ondervoeding van deze kinderen. Grotendeels waren de kinderen afkomstig uit het Maagdenhuis in Amsterdam, vroeger een weeshuis voor meisjes en tegenwoordig het pand waar het bestuur van de UvA in zetelt. Veel weeskinderen leden aan vitaminegebrek, bloedarmoede en ziektes als aangeboren syfilus. Diederik Jekel en Elisabeth van Nimwegen duiken in het leven van een van de weesmeisjes: Maria Elisabeth Frankenhuizen. Zij overleed op elfjarige leeftijd in het weeshuis. Wat at zij? Waar in de sloppen van de Jordaan woonde zij voordat ze wees werd? Was ze ziek en leed ze inderdaad honger? Haar schedel vertelt ons het verhaal van het leven van alledag in de Nederlandse steden. In het isotopenlab aan de Vrije Universiteit kan aan de hand van een tand van Maria verteld worden of zij genoeg voedingsstoffen binnenkreeg.

Deze uitzending bekijken

De kennis van nu

De Kennis van Nu: Smeltende gletsjers, grote problemen

Wereldwijd smelten de gletsjers in hoog tempo. Het zijn de eerste slachtoffers van de klimaatverandering. Met het wegsmelten van de gletsjers verdwijnen grote watertanks uit de bergen en daarmee de natuurlijke stabiliteit. Een Peruaanse boer klaagt het Duitse energiebedrijf RWE aan omdat hij het bedrijf voor de kosten van de klimaatverandering wil laten opdraaien. Het wetenschapsmagazine De Kennis van Nu toont de gevolgen van de smeltende gletsjers in drie verschillende gebergtes: de Himalaya, de Andes en de Alpen. Elisabeth van Nimwegen gaat mee met de Oostenrijkse Gletschermessdienst, een groep vrijwilligers die jaarlijks de lengte en dikte van gletsjers in de Alpen opmeet. Diederik Jekel bezoekt hydroloog Walter Immerzeel die met drones onderzoek doet naar de waterhuishouding van gletsjers in de Himalaya. Honderden miljoenen mensen zijn namelijk afhankelijk van het smeltwater uit dit gebergte en droogte dreigt. Gletsjers regelen de watervoorziening doordat ze het water vele jaren opslaan. Zonder gletsjers als buffer kan het er ineens heel droog zijn. Voor miljarden mensen in de wereld is dat een enorm probleem. De Peruaanse boer en berggids Saul Luciano Lliuya woont in Huaraz, een plaats met 120.000 inwoners in de Andes, gelegen onder een gletsjer. Het smeltwatermeer onderaan de gletsjer kan elk moment uit zijn voegen breken en Huaraz wegvagen. Als eerste burger in de wereld heeft Saul Luciano Lliuya daarom een rechtszaak aangespannen tegen het Duitse energiebedrijf RWE wegens de schade die dreigt door de CO2-uitstoot van anderen.

Deze uitzending bekijken

De kennis van nu

De Kennis van Nu: Iedereen hallucineert

Zonder dat je het doorhebt hallucineren we allemaal weleens. Je voelt je telefoon trillen terwijl niemand je belt. Of je denkt onterecht dat je je naam hoort noemen. Het zijn alledaagse vergissingen. Psychiater Iris Sommer legt uit dat hallucineren het gevolg is van de wijze waarop we waarnemen: 'We nemen waar met onze zintuigen, maar voor een heel groot gedeelte ook met ons brein. Het is echt een samenspel van die twee.' Het brein vult de informatie afkomstig van de zintuigen razendsnel aan. Maar voor die snelheid betalen we wel een prijs: slordigheid oftewel alledaagse hallucinaties. Er is niet veel voor nodig om een menselijk brein te laten hallucineren, ervaren ook de presentatoren. Diederik Jekel heeft regelmatig last van spontane hallucinaties als hij 's nachts ontwaakt. Elisabeth van Nimwegen ziet haar hele gezicht vervormen als ze bij gedimd licht in de spiegel staart. Hallucinaties kunnen onschuldig en alledaags zijn, maar helaas zijn er ook mensen bij wie het hallucineren een ziekelijke vorm aanneemt. Natascha wordt al jaren geteisterd door nare stemmen en gruwelijke beelden die alleen zij hoort en ziet.

Deze uitzending bekijken

De kennis van nu

De Kennis van Nu: De rat rukt op

Het aantal meldingen van rattenoverlast in Nederlandse gemeenten is nog nooit zo hoog geweest. Bovendien is de ziekte van Weil, een ernstige infectieziekte overgebracht door de bruine rat, terug van weggeweest. De rat lijkt bezig aan een opmars en de bestrijding van het dier is ingewikkeld. Een aanzienlijk deel van de ratten is resistent geworden tegen rattengif. Wetenschappers zoeken nieuwe manieren om de rat te bestrijden. Al sinds mensenheugenis boezemen ratten ons angst in. Dat is niet zonder reden, want de dieren worden met tenminste zestig ziektes in verband gebracht. De ziekte van Weil is daarvan één van de meest gevaarlijke. Uit nieuwe cijfers, in handen van De Kennis van Nu, blijkt dat het aantal in Nederland opgelopen gevallen van deze tropische ziekte in een jaar tijd verachtvoudigde: werd er vóór 2014 slechts een handjevol gevallen aangetoond in het lab, nu loopt dat aantal richting de honderd per jaar. Reden dus om de rattenpopulatie goed in de gaten te houden. Elisabeth van Nimwegen en Diederik Jekel gaan op zoek naar het knaagdier dat velen zoveel angst inboezemt: de bruine rat. Ze belanden daarbij in Rotterdam, waar de dieren zich overdag laten zien in stadsparken en tuinen, op straat of zelfs in de keuken. In de havenstad zijn de bewoners bezorgd over de grote hoeveelheden ratten en daarom bedachten zij een plan dat ervoor moet zorgen dat de stad niet langzaam verandert in 'Ratterdam'. Diederik en Elisabeth weten een aantal ratten te vangen en nemen deze mee naar de Universiteit van Wageningen voor verder onderzoek. Bovendien testen zij een aantal nieuwe, ingenieuze manieren om de knagers te vangen en te bestrijden. De beestjes zijn slim, dus dat moeten de vallen ook zijn.

Deze uitzending bekijken

De kennis van nu

De Kennis van Nu: Topzwemmers: meten is winnen

In 2012 hielp de wetenschap Ranomi Kromowidjojo aan Olympisch goud op de vijftig meter vrije slag. Door haar zwemraces nauwgezet te analyseren, ontdekten de wetenschappers dat ze tijdens de afzet haar lichaam niet in een hoek van 23 graden moest houden zoals ze gewend was, maar precies in een hoek van 24 graden. Dankzij die ene graad verschil lukte het 4 tiende seconde van haar tijd af te snoepen. Uiteindelijk won Kromowidjojo de vijftig meter vrije slag met een verschil van slechts 2 tiende seconde. De Nederlandse zwemploeg ging met vier medailles naar huis met dank aan de wetenschap. Gaat dat deze zomer tijdens de Olympische Spelen weer lukken? De Kennis van Nu gaat op onderzoek! In het zwemlab in Eindhoven zoekt Diederik uit hoe je met slimme nieuwe meettechnieken de techniek van de zwemmer kunt verbeteren. Waar is voor de Olympische zwemmers Joeri Verlinden en Maarten Brzoskowski winst te behalen? Maar het blijft niet alleen bij het meten van de huidige kampioenen, het gaat ook om het herkennen van aanstormende talenten. Hoe vis je dat ene jonge toptalent er uit tussen al die andere badgasten? Samen met Maarten van der Weijden, die zijn Olympische titel mede te danken heeft aan zijn lengte en reusachtige longinhoud, gaat Elisabeth op zoek naar het perfecte zwemmerslichaam.

Deze uitzending bekijken